Diyetin Yetişkin Nörogenezi Üzerindeki Etkileri: Güncel Kanıtların Derlenmesi
Journal of Nutrition and Dietetics · 16.04.2026 · 54 (1) · 69-77
DOI: 10.33076/2026.bdd.2009 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Nutrition and Dietetics, online erschienen am 16.04.2026. Verfasst von Ravza Tosunbayraktar und 3 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Nörogenez, beyin dokusuna ait nöral progenitör ve nöral kök hücre olarak adlandırılan birincil hücrelerin, çoğalması ve yeni nöronlara ve diğer sinir hücrelerine farklılaşması sürecini ifade eden bir terimdir. Yakın dönem çalışmalarda, özellikle deneysel modellerde yetişkin beyin dokusunda nörogenezin devam ettiğini gösteren önemli kanıtlar bildirilmiştir. Yapılan çalışmalar çoğunlukla hipokampüse ait dentat gyrus, subgranüler zone, subventriküler zone ve olfaktor bulb yapılarına odaklanmaktadır. Beslenme biçimi ve diyetin içeriği, bireylerin bilişsel ve psikolojik durumlarını etkileyebildiği gibi öğrenme ve hafıza süreçleri üzerinde de belirleyici olabilmektedir. Fenolik bileşikler, kurkumin, resveratrol, yaban mersini polifenolleri, sülforafan gibi birçok diyet bileşeni, çoklu doymamış yağ asitleri ve polifenoller ile zenginleştirilmiş diyetlerin yanı sıra diyet enerjisinin kısıtlaması, fiziksel aktivite ve öğrenmenin yetişkin beyninde nörojenezi artırabildiği gösterilmiştir. Bu makale, diyet ve beslenme ile ilişkili faktörlerin yetişkin nörogenezi üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut literatürü anlatısal bir derleme yaklaşımıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması PubMed, Web of Science ve Google Akademik veri tabanlarında 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış çalışmalar arasından gerçekleştirilmiş; diyet kompozisyonu ile mikrobiyota–bağırsak–beyin ekseni çerçevesinde yetişkin hipokampal nörogenezi inceleyen, ağırlıklı olarak deneysel hayvan modellerine dayanan konu ile yüksek ilişkili özgün araştırmalar derlemeye dahil edilmiştir. Bu anlatısal derleme, farklı diyet yaklaşımlarının yetişkin nörogenezi üzerindeki etkilerini güncel deneysel bulgular doğrultusunda özetleyerek, gelecekte yürütülecek deneysel ve klinik çalışmalara ışık tutabilecek kavramsal bir çerçeve sunmayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Tosunbayraktar, R., Sarıçiçek, S., Çolak, E., & Erdoğan, F. F. (2026). Diyetin Yetişkin Nörogenezi Üzerindeki Etkileri: Güncel Kanıtların Derlenmesi. Journal of Nutrition and Dietetics, 54(1), 69-77. https://doi.org/10.33076/2026.bdd.2009
Vancouver
Tosunbayraktar R, Sarıçiçek S, Çolak E, Erdoğan FF. Diyetin Yetişkin Nörogenezi Üzerindeki Etkileri: Güncel Kanıtların Derlenmesi. Journal of Nutrition and Dietetics. 2026;54(1):69-77. doi:10.33076/2026.bdd.2009
BibTeX
@article{Tosunbayraktar2026,
author = {Tosunbayraktar, Ravza and Sarıçiçek, Sacide and Çolak, Emel and Erdoğan, Füsun Ferda},
title = {Diyetin Yetişkin Nörogenezi Üzerindeki Etkileri: Güncel Kanıtların Derlenmesi},
journal = {Journal of Nutrition and Dietetics},
year = {2026},
volume = {54},
number = {1},
pages = {69--77},
doi = {10.33076/2026.bdd.2009}
}
EUVIMED