Diyetetik Mesleğinin Etik Uygulamalarının Uluslararası Perspektifte Değerlendirilmesi
Journal of Nutrition and Dietetics · 2025
DOI: 10.33076/2025.bdd.2033 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Nutrition and Dietetics, 2025. Verfasst von Fatma Özalp und 1 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Diyetisyenlik mesleğinin etik kodları uluslararası meslek organizasyonları tarafından tanımlanmış, önemli içerik ve uygulamalara sahip olan temel mesleki değerlerdir. Bu derlemenin amacı, diyetetik mesleğine ilişkin mesleki etik kodların yapı ve içeriklerini incelemektir. Ocak 2025 tarihinde dokuz farklı ülkenin ulusal diyetisyenlik meslek örgütleri tarafından yayımlanan etik kodları betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Etik kodlar; “etik kod başlığı”, “organizasyon adı”, “ilk yayımlanma ve güncellenme tarihleri”, “hedef grup”, “temel değer ve ilkeler”, “kod sayısı”, “etik ihlallerdeki yaptırımlar” ve “dayanak” gibi kategoriler doğrultusunda sınıflandırılmıştır. İncelenen dokuz ülkenin etik kodları; kapsam, yapı, temel değerler ve uygulama ilkeleri açısından birbirleri arasında benzerlik ve farklılıklar göstermektedir. Etik kodlara ait ilk örnek 1982 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde görülmüş, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Hong Kong ve Japonya ise etik kodlarını güncelleyen ülkeler arasında yer almıştır. Bazı ülkelerde (Avustralya, Amerika Birleşik Devletleri ve Nijerya) temel etik ilkeler ayrıntılı ve açıklayıcı biçimde tanımlanmışken; bazı ülkelerde (Japonya, Pakistan) etik ilke ve değerler açıkça belirtilmemiştir. Tanımlanan etik kod sayısı 3 ile 117 arasında değişmektedir ve yaptırımlar çoğunlukla detaylı bir şekilde tanımlanmamıştır. Yalnızca bazı ülkelerde (örneğin Avustralya, Hong Kong, Pakistan) üyelikten çıkarma veya disiplin cezaları gibi uygulamalara yer verilmektedir. Etik kodların dayandığı yasal çerçeve ve ek dokümanlar da ülkeler arasında farklılık göstermektedir. Mesleki etik kodların uygulanabilirliğini ve kapsayıcılığını artırmak, uluslararası standartlarla uyumlu bir temel yapı oluşturmak ve bu sürece tüm paydaşları dâhil etmek diyetisyenlik mesleğinin gelişimi ve ilerlemesi için kritik öneme sahiptir.
Zitieren
APA
Özalp, F., & Mutlu, A. A. (2025). Diyetetik Mesleğinin Etik Uygulamalarının Uluslararası Perspektifte Değerlendirilmesi. Journal of Nutrition and Dietetics. https://doi.org/10.33076/2025.bdd.2033
Vancouver
Özalp F, Mutlu AA. Diyetetik Mesleğinin Etik Uygulamalarının Uluslararası Perspektifte Değerlendirilmesi. Journal of Nutrition and Dietetics. 2025. doi:10.33076/2025.bdd.2033
BibTeX
@article{zalp2025,
author = {Özalp, Fatma and Mutlu, Aslı Akyol},
title = {Diyetetik Mesleğinin Etik Uygulamalarının Uluslararası Perspektifte Değerlendirilmesi},
journal = {Journal of Nutrition and Dietetics},
year = {2025},
doi = {10.33076/2025.bdd.2033}
}
EUVIMED