EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Marginalia a rozwój średniopolskiego dyskursu humanistycznego w języku polskim na przykładzie komentarzy do Ewangelii według św. Mateusza w przekładzie Stanisława Murzynowskiego

Izabela Winiarska-Górska

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo · 20.06.2026 · (16 (19))

DOI: 10.32798/pflit.1944 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Izabela Winiarska-Górska. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Artykuł stanowi próbę interpretacji z perspektywy dyskursologicznej danych paratekstowych druku Ewangelii według św. Mateusza z 1551 r. Należą do nich: karta tytułowa, marginalne komentarze pochodzące od tłumacza Stanisława Murzynowskiego i wydawcy Jana Seklucjana oraz w większości polemiczne do nich i do całego tekstu rękopiśmienne uwagi przeważnie autorstwa Jana Sandeckiego-Maleckiego, także w wersji poszerzonej, uporządkowane w postaci manuskryptu zatytułowanego Haereses et errores in Commentario Joannis Secluciani in Mattaeum per Joannem Maletium (1551), który spisał Hieronim Malecki. Dane paratekstowe zostały poddane analizie jako przykłady dyskursywnych wyznaczników budowania wspólnoty kognitywnej czerpiącej z ówczesnego dyskursu humanistycznego. Spór Sandeckiego-Maleckiego z Seklucjanem i Murzynowskim pokazuje dwa podejścia do wernakularyzacji dyskursu humanistycznego w królewieckiej wspólnocie wyznaniowej: umiarkowane i radykalne. Podstawą, do której odwołują się aktorzy dyskursu, są wybrane aspekty sygnalizowania w paratekście informacji o sposobach nabywania wiedzy oraz ewidencjalności. Analizie poddane są również słowa klucze jako leksykalne znaczniki dyskursu, które wraz z wykładnikami ewidencjalności i tekstowymi sygnałami wskazującymi na sposób dochodzenia do wiedzy tworzą pewnego rodzaju słownik pojęć wspólnoty jako swoistego kolektywu myślowego. Bezpośrednich inspiracji metodycznych dostarczają prace lingwistyczne z zakresu językoznawstwa pragmatycznego, zwłaszcza dyskursologii i semantyki pragmatycznej, wykorzystywane zwykle do analiz dyskursu.

Zitieren

APA

Winiarska-Górska, I. (2026). Marginalia a rozwój średniopolskiego dyskursu humanistycznego w języku polskim na przykładzie komentarzy do Ewangelii według św. Mateusza w przekładzie Stanisława Murzynowskiego. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. https://doi.org/10.32798/pflit.1944

Vancouver

Winiarska-Górska I. Marginalia a rozwój średniopolskiego dyskursu humanistycznego w języku polskim na przykładzie komentarzy do Ewangelii według św. Mateusza w przekładzie Stanisława Murzynowskiego. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. 2026. doi:10.32798/pflit.1944

BibTeX
@article{WiniarskaGrska2026,
  author = {Winiarska-Górska, Izabela},
  title = {Marginalia a rozwój średniopolskiego dyskursu humanistycznego w języku polskim na przykładzie komentarzy do Ewangelii według św. Mateusza w przekładzie Stanisława Murzynowskiego},
  journal = {Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo},
  year = {2026},
  number = {16 (19)},
  doi = {10.32798/pflit.1944}
}
Kostenlos starten →