Słowno-wizualny sygnet Erharda Ratdolta na tle wcześniejszych praktyk wydawniczych
Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo · 20.06.2026 · (16 (19))
DOI: 10.32798/pflit.1867 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Bartłomiej Piotr Czarski. Die Arbeit nennt 85 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W artykule został zaprezentowany i omówiony złożony sygnet drukarski, którym posługiwał się od roku 1490 augsburski drukarz Erhard Ratdolt. Jego znak pod wieloma względami miał pionierski charakter: kompozycja ta powstała w wyniku połączenia zwięzłego epigramu zastępującego tradycyjny kolofon oraz symbolicznego drzeworytu, który z jednej strony odwoływał się do konwencji heraldycznych, a z drugiej – czerpał znaczenie z astrologii. Był to także pierwszy sygnet, który potraktowany został jako samodzielna kompozycja, a Ratdolt konsekwentnie tłoczył go na osobnej stronie, eksponując go i podkreślając jego miejsce w strukturze książki. Sygnet ten stanowi przykład innowacji wprowadzanych przez drukarzy i wydawców w okresie formowania się książki drukowanej i odchodzenia od wzorców rękopiśmiennych. Choć był bardzo nowatorski, to nawiązywał do różnych wcześniejszych tradycji, znanych nam zarówno z manuskryptów, jak i inkunabułów. By dobrze ukazać genezę znaku Ratdolta, we wstępnej części artykułu przedstawiono dwa ważne elementy struktury książki: eksplicity i sygnety drukarskie. W podsumowaniu z kolei zwrócono uwagę na możliwy wpływ „wierszowanych sygnetów” na wykształcenie się znacznie popularniejszych paratekstowych form słowno-wizualnych: stemmatów i emblematów.
Zitieren
APA
Czarski, B. P. (2026). Słowno-wizualny sygnet Erharda Ratdolta na tle wcześniejszych praktyk wydawniczych. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. https://doi.org/10.32798/pflit.1867
Vancouver
Czarski BP. Słowno-wizualny sygnet Erharda Ratdolta na tle wcześniejszych praktyk wydawniczych. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. 2026. doi:10.32798/pflit.1867
BibTeX
@article{Czarski2026,
author = {Czarski, Bartłomiej Piotr},
title = {Słowno-wizualny sygnet Erharda Ratdolta na tle wcześniejszych praktyk wydawniczych},
journal = {Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo},
year = {2026},
number = {16 (19)},
doi = {10.32798/pflit.1867}
}
EUVIMED