EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Autokreacja, komentarz i psychoza. O przedmowie Tadeusza Peipera do zbioru „Poematy”

Tomasz Sobieraj

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo · 20.06.2026 · (16 (19))

DOI: 10.32798/pflit.1849 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Tomasz Sobieraj. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Artykuł zawiera analizę przedmowy Tadeusza Peipera do wydanego w 1935 r. zbioru Poematy obejmującego całość dorobku poetyckiego autora. Przedmowa ta – szczególny przypadek paratekstu (określenie Gérarda Genette’a) – nie została dotąd kompleksowo zinterpretowana, a pełni wiele funkcji. Peiper kreuje się w niej na najwybitniejszego znawcę poezji nowoczesnej, komentuje własną twórczość i miejsce poezji w dynamicznie modernizującym się życiu społecznym, podejmuje też gwałtowną polemikę z nieprzychylną mu krytyką literacką. W tekście widać również ślady manii wielkości i psychozy, którym już wtedy Peiper zaczął ulegać. Sądził, iż niezrozumienie jego twórczości przez krytykę było konsekwencją działań jego osobistych wrogów. Przedmowa do Poematów to jeden z najważniejszych napisanych przez niego paratekstów. Autor zarówno nadał jej charakter programowy, jak i wypełnił ją dużą dawką subiektywizmu. Kreując się na poetę niezrozumianego i na wybitnego teoretyka poezji, zarzucał swoim oponentom nieuczciwość i brak dobrej woli. Przedmowa stanowi podsumowanie twórczości poetyckiej Peipera, który przekonany o wielkiej wartości swojego dorobku, próbował nakłonić odbiorców do zaaprobowania własnej poetyki i teorii.

Zitieren

APA

Sobieraj, T. (2026). Autokreacja, komentarz i psychoza. O przedmowie Tadeusza Peipera do zbioru „Poematy”. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. https://doi.org/10.32798/pflit.1849

Vancouver

Sobieraj T. Autokreacja, komentarz i psychoza. O przedmowie Tadeusza Peipera do zbioru „Poematy”. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo. 2026. doi:10.32798/pflit.1849

BibTeX
@article{Sobieraj2026,
  author = {Sobieraj, Tomasz},
  title = {Autokreacja, komentarz i psychoza. O przedmowie Tadeusza Peipera do zbioru „Poematy”},
  journal = {Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo},
  year = {2026},
  number = {16 (19)},
  doi = {10.32798/pflit.1849}
}
Kostenlos starten →