Günümüzde Belâgatın İkincilleşme Sorunu ve Reşîd Rızâ’nın Tedellî-Islah Vizyonu
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 10 (2) · 775-799
DOI: 10.32711/tiad.1838338 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Evren Torbalı. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben. Gefördert von: Bu araştırma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir..
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, belâgat ilminin klasik dönemde sahip olduğu miftâhu’l-ulûm konumunu büyük ölçüde kaybettiği ve seçilmiş ilahiyat fakültelerinin müfredatları üzerinden takip edilebildiği üzere ders saati, kredi yükü, zorunluluk statüsü ve süreklilik bakımından çoğu örnekte ikincil bir konuma yerleştiği tespitinden hareket etmektedir. Bu problemi tartışmak üzere, XX. yüzyıl İslâm düşünürlerinden Reşîd Rızâ’nın belâgatın Sekkâkî-Kazvînî-Teftâzânî çizgisinde tedellî ettiği ve meleke kazandırma işlevini yitirdiği yönündeki eleştirileri analitik bir okuma zemini olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede Rızâ’nın el-Menâr’daki yazıları “tedellî”, “şerh-hâşiye geleneği” ve “ilim-amel bütünlüğüne dayalı tatbikî ihyâ” temaları doğrultusunda incelenmektedir. Çalışma, Rızâ’nın tarihsel tedellî ve meleke kaybı tezini bütünüyle benimsememekle birlikte onun meleke kazandırmaya dönük tatbikî belâgat öğretimi önerisinin günümüzdeki ikincilleşme sorununu aşmada dikkate değer bir imkân sunabileceğini ileri sürmektedir. Bununla birlikte bu imkânın işlerlik kazanması, belâgat derslerinin dönem sayısı, haftalık ders saati ve program sürekliliği bakımından güçlendirilmesine ve Rızâ’nın tatbikî pedagojisinden ilham alan metin merkezli öğretim modellerinin uygulanmasına bağlı görünmektedir.
Förderung
- Bu araştırma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.
Zitieren
APA
Torbalı, E. (2026). Günümüzde Belâgatın İkincilleşme Sorunu ve Reşîd Rızâ’nın Tedellî-Islah Vizyonu. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 10(2), 775-799. https://doi.org/10.32711/tiad.1838338
Vancouver
Torbalı E. Günümüzde Belâgatın İkincilleşme Sorunu ve Reşîd Rızâ’nın Tedellî-Islah Vizyonu. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;10(2):775-799. doi:10.32711/tiad.1838338
BibTeX
@article{Torbal2026,
author = {Torbalı, Evren},
title = {Günümüzde Belâgatın İkincilleşme Sorunu ve Reşîd Rızâ’nın Tedellî-Islah Vizyonu},
journal = {Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {775--799},
doi = {10.32711/tiad.1838338}
}
EUVIMED