Askerî Coğrafya ve Tarih Çalışmalarıyla Cemil Kozanlı: Osmanlı’nın Kaçar İran’ındaki Stratejik İncelemeleri
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 25.03.2026 · 28 (1) · 244-258
DOI: 10.32709/akusosbil.1842405 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 25.03.2026. Verfasst von Osman Karacan. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben. Gefördert von: İnönü Üniversitesi BAB birimi.
Abstract (Originalsprache)
İran, tarih boyunca Osmanlı Devleti’nin ve modern Türkiye’nin doğudaki önemli komşularından biri olmuştur. Bundan dolayı İran, Osmanlı tarafından daima askerî ve siyasi açıdan dikkatle takip edilmiştir. Bu amaçla Kaçarlar döneminde çok sayıda diplomat ve casusu İran sahasında görevlendiren Osmanlı, özellikle Birinci Dünya Savaşı esnasında İran’ın askerî coğrafyasını, siyasi yapısını, tarihini ve askerî yapısını ve bunun yanı sıra küresel güçlerin bölgedeki faaliyetlerini anlamaya yönelik çeşitli görevlendirmelerde bulunmuştur. Osmanlı’nın Almanya ile birlikte, İran’ın askerî coğrafyasını incelemekle görevlendirdiği isimlerden biri de Cemil Kozanlı’dır. Fakat savaş esnasında Osmanlı ve Alman politikalarına ters düşen Kozanlı, iki devletin İran’daki siyasi temsilcilerine yönelik suikast girişimlerinde bulunması üzerine tutuklanmış ve üç yıl cezaevinde kalmıştır. Tahliye edildikten sonra İran Mâliye Vekâleti’nde çalışmaya başlamıştır. Hayatı hakkında pek bilgi olmasa da Kozanlı’nın İran’ın askerî tarihine ilişkin kapsamlı çalışmalar yaptığı tespit edilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde Kozanlı’nın 24 telif eser kaleme aldığı bilgisine ulaşılmıştır. İran’ın askerî tarihi üzerine derinlemesine analizler yapan ender isimlerden olan Kozanlı, aynı zamanda İran’ın askerî coğrafyası ve İran’ın fiziki, içtimai, siyasi, ekonomik ve idari yapısını konu alan eserler de kaleme almıştır. Hem hatırat hem de araştırma eseri hüviyetinde olan "İran’da On Dört Sene" adlı eseri bu eserlerin başında gelmektedir. Bu çalışma askerî tarih ve coğrafya öğretmeni olan Kozanlı’nın hayatı ve eserlerini ele almaktadır.
Förderung
- İnönü Üniversitesi BAB birimi
Zitieren
APA
Karacan, O. (2026). Askerî Coğrafya ve Tarih Çalışmalarıyla Cemil Kozanlı: Osmanlı’nın Kaçar İran’ındaki Stratejik İncelemeleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 244-258. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842405
Vancouver
Karacan O. Askerî Coğrafya ve Tarih Çalışmalarıyla Cemil Kozanlı: Osmanlı’nın Kaçar İran’ındaki Stratejik İncelemeleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;28(1):244-258. doi:10.32709/akusosbil.1842405
BibTeX
@article{Karacan2026,
author = {Karacan, Osman},
title = {Askerî Coğrafya ve Tarih Çalışmalarıyla Cemil Kozanlı: Osmanlı’nın Kaçar İran’ındaki Stratejik İncelemeleri},
journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {244--258},
doi = {10.32709/akusosbil.1842405}
}
EUVIMED