Afyon Gedik Ahmet Paşa Camii Alınlık Yazılarının Tasarım İlkeleri Bakımından İncelenmesi
Art Vision · 30.03.2026 · (56) · 1-10
DOI: 10.32547/artvision.1537106 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Art Vision, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Betül Erikoğlu. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Afyon’un önemli yapılarından Gedik Ahmet Paşa Külliyesi, Fatih Sultan Mehmet Han’ın sadrazamı Gedik Ahmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Hat sanatının 20. yüzyıldaki önemli temsilcilerinden İsmail Hakkı Altunbezer; külliyenin bir parçası olan caminin restorasyonu sırasında, iç cephedeki pencere alınlık yazılarını celi sülüs ile kompoze etmiştir. Altunbezer’in sanat hayatının zirve döneminde hazırladığı bu kompozisyonlar, kalem işi tekniği ile işlenmiştir. Bu makalede, Gedik Ahmet Paşa Camii’nde yer alan on dört alınlık yazısı, tasarım ilkeleri bakımından incelenmiştir. Tasarım ögelerinden nokta, şekil, espas (boşluk), ölçü, yön ile tasarım ilkelerinden tekrar, ritim, denge, uyum, uygunluk ve egemenlik araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Altunbezer’in yapmış olduğu kompozisyonları tasarım ilkeleri bağlamında inceleyerek yazıların, tasarım kaideleri arasındaki ilişkisini kavramsal çerçevede değerlendirmektir. Çalışma kapsamında camide yer alan alınlık yazıları, fotoğrafları çekilmek suretiyle belgelenmiştir. Çekilen fotoğraflar bilgisayara aktarıldıktan sonra yazıların tasarım ilkeleri ile ilgili dikkati çeken kısımları, Photoshop ve Autocad yazılımlarından yararlanılarak analiz edilmiştir. Tasarım açısından analizi yapılan ve mevcut durumu değerlendirilen bu yazılardan elde edilen sonuca göre, bazı alınlık yazılarında tekrar ve ritmin, bazılarında egemen olan ve kompozisyon şekline bağlı olarak farklı ölçülerde yazılan harflerin, bazılarında da sağ ve sola yazılan harflerle denge ilkesinin uygulandığı belirlenerek alınlık yazılarının hemen hemen her birinin farklı tasarım unsur ve ilkeleri ile öne çıktığı tesbit edilmiştir. Tasarım açısından analizi yapılan ve mevcut durumu değerlendirilen Afyon Gedik Ahmet Paşa Camii’nin alınlık yazıları, devrinin önemli hattatı İsmail Hakkı Altunbezer’in sanat zevkini ortaya koyması bakımından ayrıca önem arz etmektedir. Bu noktada, yapılan müdahalelerle estetik bakımdan bozulan yazıların, ehil sanatkârlar vasıtasıyla Altunbezer’in tavrına uygun şekilde düzeltilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Zitieren
APA
Erikoğlu, B. (2026). Afyon Gedik Ahmet Paşa Camii Alınlık Yazılarının Tasarım İlkeleri Bakımından İncelenmesi. Art Vision, 1-10. https://doi.org/10.32547/artvision.1537106
Vancouver
Erikoğlu B. Afyon Gedik Ahmet Paşa Camii Alınlık Yazılarının Tasarım İlkeleri Bakımından İncelenmesi. Art Vision. 2026:1-10. doi:10.32547/artvision.1537106
BibTeX
@article{Erikolu2026,
author = {Erikoğlu, Betül},
title = {Afyon Gedik Ahmet Paşa Camii Alınlık Yazılarının Tasarım İlkeleri Bakımından İncelenmesi},
journal = {Art Vision},
year = {2026},
number = {56},
pages = {1--10},
doi = {10.32547/artvision.1537106}
}
EUVIMED