Selçuk Üniversitesi Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Lüleleri
Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi · 23.06.2026 · 26 (1) · 243-275
DOI: 10.32449/egetdid.1943519 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von Ayben Kayın. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Lüleler, tütünün Osmanlı döneminde kullanılmaya başlanması ile tanınmış ve geliştirilerek yaygınlaşmıştır. 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı toplumunda kullanıldığı bilinen lüleler, günlük kullanım eşyası olmasının yanı sıra dönemin el sanatı üretiminde de yeni bir alan oluşturmuştur. Türkiye’de yapılan arkeolojik kazılardan oldukça çeşitlilik gösteren çok sayıda lüle buluntu ele geçmektedir. Aynı zamanda pek çok müze, zengin lüle koleksiyonlarına sahiptir. Bu çalışmada Selçuk Üniversitesi Müzesi’nde 15 adet teşhirde ve 6 adet depoda olmak üzere toplam 21 adet lüle incelenmiştir. Bu lülelerden 17’si seramik, 3’ü madeni ve 1’i taş malzemeden yapılmıştır. Seramik lülelerde basık yuvarlak çanaklı, yuvarlak çanaklı, karinalı çanaklı, lale çanaklı, torba çanaklı ve disk kaideli örnekler vardır. Madeni lülelerden biri krater çanaklı; ikisi lale çanaklıdır. Tek örneği olan taş lüle ise sekizgen bir çanak ve duman yoluna sahiptir. Lüleler üzerinde bitkisel ve geometrik süslemeler ile birlikte 9 adet lülede mühür mevcuttur. Çalışma kapsamında ele alınan lüleler, malzeme, form ve süsleme özelliklerine göre incelenmiş, lülelerden üzerinde yazı içeren mühür bulunan örneklerin yazıları okunmuştur. Lülelerin tamamının çizimleri yapılarak belgelenmiştir. Eserlerin yayınlardan tespit edilebilen benzer örneklerle karşılaştırması yapılmıştır. Yapılan bu çalışma ile hakkında pek çok bilimsel yayın bulunan Osmanlı dönemi lülelerine ait yeni bir grubun literatüre kazandırılması hedeflenmiştir.
Zitieren
APA
Kayın, A. (2026). Selçuk Üniversitesi Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Lüleleri. Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi, 26(1), 243-275. https://doi.org/10.32449/egetdid.1943519
Vancouver
Kayın A. Selçuk Üniversitesi Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Lüleleri. Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi. 2026;26(1):243-275. doi:10.32449/egetdid.1943519
BibTeX
@article{Kayn2026,
author = {Kayın, Ayben},
title = {Selçuk Üniversitesi Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Lüleleri},
journal = {Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {243--275},
doi = {10.32449/egetdid.1943519}
}
EUVIMED