EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC 4.0

Wastewater‑Based Epidemiology in the Monitoring of Community Health and Environmental Exposure

Wiktoria Kurzeja, Jan Matysiak, Agnieszka Klupczyńska-Gabryszak

Farmacja Polska · 01.06.2026 · 81 (11) · 645-654

DOI: 10.32383/farmpol/221565 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Farmacja Polska, online erschienen am 01.06.2026. Verfasst von Wiktoria Kurzeja und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Epidemiologia ściekowa (ang. wastewater-based epidemiology, WBE) stanowi dynamicznie rozwijające się narzędzie umożliwiające ocenę narażenia populacji na czynniki chemiczne i biologiczne poprzez analizę ścieków komunalnych. Dzięki dostarczaniu zagregowanych i obiektywnych danych, WBE pozwala na ocenę wzorców zażywania substancji oraz trendów narażenia w skali populacyjnej bez konieczności opierania się na deklaracjach respondentów. W niniejszym artykule przeglądowym przedstawiono podstawowe założenia oraz główne zastosowania WBE, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania narkotyków, farmaceutyków, biomarkerów chorób zakaźnych, zanieczyszczeń środowiskowych oraz innych wskaźników stylu życia i zdrowia populacji. Szeroki zakres oznaczanych związków, obejmujący metabolity leków, biomarkery endogenne oraz materiał genetyczny patogenów (DNA/RNA), może być analizowany z wykorzystaniem zaawansowanych technik analitycznych. W pracy omówiono główne zalety WBE, takie jak obiektywność oraz dostarczanie wyników w czasie zbliżonym do rzeczywistego, a także jej ograniczenia związane z czułością analityczną, złożonym składem próbki, zmiennością środowiskową oraz niepewnościami wynikającymi z modeli przeliczeniowych. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom etycznym, obejmującym zarządzanie danymi, kwestie prywatności oraz odpowiedzialną komunikację i interpretację wyników, zwłaszcza w kontekście wrażliwych informacji dotyczących zdrowia publicznego. Ponadto omówiono wyzwania związane z brakiem standaryzacji metod, trudnościami w określeniu wielkości populacji oraz stabilnością analitów w systemach kanalizacyjnych, które mają istotny wpływ na jakość i porównywalność danych. Przedstawiono także perspektywy rozwoju tej dziedziny, w tym rozszerzenie zastosowań na monitoring w zakresie nadzoru nad chorobami zakaźnymi, oceny narażenia populacji na czynniki środowiskowe oraz integracji zaawansowanych strategii analitycznych w celu kompleksowej oceny zdrowia publicznego. Dalszy rozwój technik analitycznych oraz ujednolicenie procedur badawczych, wspierane przez międzynarodową współpracę, mogą znacząco zwiększyć znaczenie WBE jako narzędzia monitorowania zdrowia publicznego i środowiska.

Zitieren

APA

Kurzeja, W., Matysiak, J., & Klupczyńska-Gabryszak, A. (2026). Wastewater‑Based Epidemiology in the Monitoring of Community Health and Environmental Exposure. Farmacja Polska, 81(11), 645-654. https://doi.org/10.32383/farmpol/221565

Vancouver

Kurzeja W, Matysiak J, Klupczyńska-Gabryszak A. Wastewater‑Based Epidemiology in the Monitoring of Community Health and Environmental Exposure. Farmacja Polska. 2026;81(11):645-654. doi:10.32383/farmpol/221565

BibTeX
@article{Kurzeja2026,
  author = {Kurzeja, Wiktoria and Matysiak, Jan and Klupczyńska-Gabryszak, Agnieszka},
  title = {Wastewater‑Based Epidemiology in the Monitoring of Community Health and Environmental Exposure},
  journal = {Farmacja Polska},
  year = {2026},
  volume = {81},
  number = {11},
  pages = {645--654},
  doi = {10.32383/farmpol/221565}
}
Kostenlos starten →