Analysis of drug reimbursement costs for medications used in the pharmacotherapy of obstructive airway disease in Poland in 2022-2024
Farmacja Polska · 26.05.2026 · 81 (10) · 597-607
DOI: 10.32383/farmpol/220162 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Farmacja Polska, online erschienen am 26.05.2026. Verfasst von Damian Piekielny und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Przedmiot badań: Refundacja leków wziewnych stosowanych w farmakoterapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych, w tym astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), stanowi istotny komponent wydatków publicznych i pozostaje wrażliwa zarówno na zmiany praktyki klinicznej, jak i na uwarunkowania systemowe. W pracy przeanalizowano koszty refundacji oraz zmiany wolumenu wydań w wybranych grupach limitowych obejmujących krótko- i długodziałające β2-mimetyki (SABA, LABA), leki antycholinergiczne (SAMA, LAMA) oraz wziewne glikokortykosteroidy (ICS), w tym preparaty złożone (LABA+ICS, LABA+LAMA oraz LABA+LAMA+ICS). Szczególną uwagę poświęcono zależnościom pomiędzy zmianami kosztów a zmianami wolumenu opakowań, z uwzględnieniem komponentu jednostkowego finansowania (refundacja w przeliczeniu na opakowanie) oraz zmian struktury koszyka refundacyjnego. Cel badań: Oszacowanie kosztów refundacji ponoszonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w latach 2022–2024 dla analizowanych grup limitowych leków wziewnych oraz ocena, czy w badanym okresie nastąpiło przesunięcie struktury refundacji w kierunku produktów wieloskładnikowych, zgodnie z obserwowanym kierunkiem aktualizacji zaleceń Global Initiative for Asthma oraz Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Dodatkowym celem było wskazanie grup o odmiennych mechanizmach zmian kosztowych, tj. takich, w których dynamika kosztów wynika głównie ze wzrostu wolumenu, oraz takich, gdzie dominują zmiany refundacji przypadającej na opakowanie. Materiał i metody: Wykorzystano dane z raportów refundacyjnych Narodowy Fundusz Zdrowia, komunikatów Departamentu Gospodarki Lekiem oraz obwieszczeń Ministerstwo Zdrowia. Analizą objęto grupy limitowe: 197.1 (SABA), 198.0 (LABA), 199.1–199.4 (LABA+ICS oraz LABA+LAMA+ICS), 200.1–200.4 (ICS) oraz 201.1–201.3 (SAMA/SABA+SAMA, LAMA, LAMA+LABA). Dla każdej grupy obliczono koszty refundacji, wolumen (liczbę opakowań) oraz refundację w przeliczeniu na opakowanie; dodatkowo przeprowadzono pogłębione analizy trzech grup o odmiennych mechanizmach zmian kosztowych (199.4, 201.3, 201.1), uwzględniając zmiany wewnętrznej struktury pozycji w tych grupach (udziały kosztowe i wolumenowe) oraz interpretację zmian w kontekście kierunku rekomendacji klinicznych. Wyniki: Całkowite koszty refundacji analizowanych grup limitowych wyniosły ok. 1,097 mld zł w 2022 r., 1,079 mld zł w 2023 r. oraz 1,275 mld zł w 2024 r.; wolumen ukształtował się na poziomie 15,403 mln, 14,567 mln i 15,454 mln opakowań. W 2023 r. względem 2022 r. odnotowano spadek kosztów (−1,7%) przy większym spadku wolumenu (−5,4%) oraz wzroście refundacji/opakowanie (+4,0%). W 2024 r. względem 2023 r. zaobserwowano wzrost kosztów (+18,1%), wolumenu (+6,1%) oraz refundacji/opakowanie (+11,3%), co wskazuje na istotny udział komponentu jednostkowego w kształtowaniu trendu kosztowego. Najistotniejszą zmianą strukturalną było przesunięcie koszyka w stronę produktów wieloskładnikowych (199.1–199.4 oraz 201.3), których udział wzrósł o ok. 5%. zarówno wartościowo, jak i wolumenowo; w obrębie terapii złożonych najwyższą dynamikę wykazywała grupa 199.4 (LABA+LAMA+ICS). W analizach szczegółowych wykazano, że w grupie 201.3 dominował mechanizm wolumenowy przy stabilnej refundacji/opakowanie, natomiast w 201.1 stwierdzono wyraźną dominację komponentu jednostkowego (wzrost refundacji/opakowanie w 2024 vs 2022 rzędu +52,5%), z największym wkładem połączenia fenoterol + ipratropium. Wolumen 197.1 (SABA) ulegał zmniejszeniu w latach 2022–2024, przy jednoczesnym wzroście refundacji/opakowanie w tej grupie, co potwierdza brak proporcjonalności między zmianami liczby opakowań a zmianami wartości refundacji. Wnioski: W analizowanym okresie stwierdzono istotny wzrost kosztów refundacji leków wziewnych w 2024 r., determinowany zarówno powiększeniem wolumenu, jak i – w szczególności – zwiększania refundacji w przeliczeniu na opakowanie. Jednocześnie odnotowano przesunięcie struktury refundacji w kierunku terapii wieloskładnikowych, zwłaszcza terapii trójskładnikowej (199.4), co pozostaje spójne z kierunkiem zmian rekomendacji terapeutycznych w POChP i astmie. Profil zmian kosztów jednostkowych sugeruje, że poza zmianą struktury terapii istotną rolę mogły odgrywać czynniki systemowe, w tym zmiany w zakresie świadczeń bezpłatnych. Jednoznaczna weryfikacja tych mechanizmów wymaga danych bardziej granularnych na poziomie realizacji recept (m.in. struktury odpłatności i uprawnień). Z perspektywy organizacyjnej i farmakoekonomicznej uzasadnione jest monitorowanie zarówno wolumenu, jak i refundacji/opakowanie w grupach o wysokiej dynamice kosztów oraz ocena wpływu przesunięć w stronę terapii skojarzonych na obciążenie budżetu refundacyjnego.
Zitieren
APA
Piekielny, D., Prus, J. W., & Kołodziejczyk, M. K. (2026). Analysis of drug reimbursement costs for medications used in the pharmacotherapy of obstructive airway disease in Poland in 2022-2024. Farmacja Polska, 81(10), 597-607. https://doi.org/10.32383/farmpol/220162
Vancouver
Piekielny D, Prus JW, Kołodziejczyk MK. Analysis of drug reimbursement costs for medications used in the pharmacotherapy of obstructive airway disease in Poland in 2022-2024. Farmacja Polska. 2026;81(10):597-607. doi:10.32383/farmpol/220162
BibTeX
@article{Piekielny2026,
author = {Piekielny, Damian and Prus, Jan Włodzimierz and Kołodziejczyk, Michał Krzysztof},
title = {Analysis of drug reimbursement costs for medications used in the pharmacotherapy of obstructive airway disease in Poland in 2022-2024},
journal = {Farmacja Polska},
year = {2026},
volume = {81},
number = {10},
pages = {597--607},
doi = {10.32383/farmpol/220162}
}
EUVIMED