Sultan Veled’in Divan’ında Şehirlere Yazdığı Övgüler
Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi · 2022
DOI: 10.32330/nusha.1099455 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi, 2022. Verfasst von Nuri ŞİMŞEKLER. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 17 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Babası Mevlâna’nın Mesnevî’sine nazire olarak mesnevîler kaleme alan, Farsça ve Türkçe şiirleriyle hem Fars edebiyatının Anadolu’lu bir şâiri hem de Türk Divan Edebiyatımızın ilk şâirlerinden olan Sultan Veled, çoğunluğu Farsça gazellerden meydana gelen bir Divan da oluşturmuştur. Bu Divan’da tasavvufî mahiyetteki gazellerinin yanı sıra devrin devlet ileri gelenleri ve Konya, Kayseri, Aksaray ve Kütahya şehirlerine yazılan övgü gazelleri de vardır. Bu yazıda Sultan Veled’in çocukluğu ve eğitimi ile ilgili kısa bilgiler verildikten sonra adı geçen şehirlere yazdığı gazeller Farsça ve Türkçe çevirisi ile sunulacak, ayrıca Sultan Veled’in bu şehirlere yaptığı seyahatleri ve orada yaşanan olaylarla ilgili bilgiler verilecektir. Sultan Veled’in yaşadığı Konya’yı “Ey Konya halkı! Can şehrinde doğduğunuzu bilin!” şeklinde nitelemesi ve bu şehirde yaşayan herkesi “Küçüklü, büyüklü evliya” olarak sıfatlandırıp, babası Mevlâna’nın bu şehre olan lütufları ile gazelini tamamlaması Konya’ya olan sevgisini, saygısını ve bağlılığını göstermekte; Kayseri’ye yaptığı bir seyahatinde söylediği tahmin edilen bir gazelinde de oranın büyüklerinin adını anması ve Kayseri’yi “seçilmiş kişilerin şehri” olarak nitelemesi Konya’dan sonra Selçuklular’ın ikinci merkezi olan Kayseri’ye verdiği değeri göstermektedir. Sultan Veled yine bu şehirde iken Selçuklu Emiri Muîneddin Pervâne’nin de hazır bulunduğu bir mecliste sohbette bulunmuş sonrasında ise hem övülmüş hem de sohbetini beğenmeyenler tarafından eleştiri almıştır. Sultan Veled “Nurlu şehir” diye vasıflandırdığı Kütahya’yı da bir gazelinde medhetmiş ve dönemi kaynakları zikretmese de bu şehre bir seyahatte bulunarak söz konusu gazelini söylemiştir. Tabi ki Kütahya’nın Sultan Veled’in nezdinde ayrı bir değeri vardır. Çünkü kızı Mutahhara Hatunu bu şehre gelin vermiştir. Kaynaklarda farklı şekilde nakledilse de kızı Mutahhara Germiyanoğulları Beyliği’nden Süleyman Şah ile evlenmiş ve bu evlilikten doğan Devlet Hatun adlı kız da 1378 yılında Yıldırım Bâyezid’le Osmanlılar ile irtibat sağlamak üzere evlendirilmiştir. Sultan Veled’in gazellerinde övgü yazdığı son şehir ise yine Selçukluların önemli şehirlerinden Aksaray’dır. Gazelinde Aksaray’ı hem öven hem de hicveden Sultan Veled bu şehri “Doğruluk madeni” olrak vasıflandırmakla birlikte Moğolların orayı merkez edinerek Konya’daki Selçukluları tehdit etmiş olmalarını da “Zenci ordudan daha ne kadar zulüm göreceksiniz!” diyerek onları savaş meydanına çağırır. Ayrıca babası Mevlâna’nın yakın müridi olan IV. Rükneddin Kılıçarslan’ın Moğollar tarafından Aksaray’a davet edilerek burada öldürülmesi de Sultan Veled’i etkilemiş olmalıdır.
Zitieren
APA
ŞİMŞEKLER, N. (2022). Sultan Veled’in Divan’ında Şehirlere Yazdığı Övgüler. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.32330/nusha.1099455
Vancouver
ŞİMŞEKLER N. Sultan Veled’in Divan’ında Şehirlere Yazdığı Övgüler. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi. 2022. doi:10.32330/nusha.1099455
BibTeX
@article{MEKLER2022,
author = {ŞİMŞEKLER, Nuri},
title = {Sultan Veled’in Divan’ında Şehirlere Yazdığı Övgüler},
journal = {Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2022},
doi = {10.32330/nusha.1099455}
}
EUVIMED