Temel eğitim müzik ders kitaplarındaki yansıma seslerin erken okuryazarlık becerileri açısından incelenmesi
Online Journal of Music Sciences · 04.05.2026 · 11 (2) · 686-700
DOI: 10.31811/ojomus.1897892 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Online Journal of Music Sciences, online erschienen am 04.05.2026. Verfasst von Ahmet Zeki Güven und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Erken okuryazarlık becerileri, çocukların biçimsel okuma yazma eğitimine geçiş sürecinde edindikleri sesbilgisel (fonolojik) farkındalık, kelime dağarcığı ve sözlü dil becerilerinin bütününü kapsamaktadır. Türkiye’de temel eğitim kademesinde uygulanan Ses Temelli Okuma Yazma yaklaşımı, öğrencilerin dildeki sesleri tanımasını, ayırt etmesini ve bu sesleri anlamlı bütünler (hece, kelime) hâline getirmesini esas almaktadır. Bu sürecin en önemli destekleyicilerinden biri de disiplinlerarası bir yaklaşımla müzik eğitimidir. Bu çalışmanın amacı, ilkokul 1, 2, 3 ve 4. sınıf müzik ders kitaplarında yer alan manzum metinlerdeki (şarkı sözleri, tekerlemeler, ninniler) yansıma seslerin (onomatope) erken okuryazarlık ve akıcı okuma becerilerine etkisini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi deseniyle kurgulanan çalışmada, veri kaynağı olarak Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2025-2026 öğretim yılında okutulmakta olan müzik ders kitaplarındaki manzumeler kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, müzik metinlerinin salt sanatsal birer materyal olmanın ötesinde, içerdikleri ritmik yansıma sesler aracılığıyla öğrencilerin boğumlama (artikülasyon), sesletim ve fonem farkındalığı gelişimine doğrudan katkı sağlayan zengin dilbilimsel araçlar olduğunu göstermektedir. Özellikle 1. ve 2. sınıf Müzik ders kitaplarındaki metinlerde yer alan işitsel ve devinişsel yansıma seslerin, dildeki fonem-grafem ilişkisini somutlaştırmada kritik bir işlev üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Zitieren
APA
Güven, A. Z., & Yazar, İ. (2026). Temel eğitim müzik ders kitaplarındaki yansıma seslerin erken okuryazarlık becerileri açısından incelenmesi. Online Journal of Music Sciences, 11(2), 686-700. https://doi.org/10.31811/ojomus.1897892
Vancouver
Güven AZ, Yazar İ. Temel eğitim müzik ders kitaplarındaki yansıma seslerin erken okuryazarlık becerileri açısından incelenmesi. Online Journal of Music Sciences. 2026;11(2):686-700. doi:10.31811/ojomus.1897892
BibTeX
@article{Gven2026,
author = {Güven, Ahmet Zeki and Yazar, İlyas},
title = {Temel eğitim müzik ders kitaplarındaki yansıma seslerin erken okuryazarlık becerileri açısından incelenmesi},
journal = {Online Journal of Music Sciences},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {686--700},
doi = {10.31811/ojomus.1897892}
}
EUVIMED