EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Franco Basaglia ve ruh sağlığı sosyolojisi

Ali Eren Demir

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 24.06.2026 · 29 (55) · 237-252

DOI: 10.31795/baunsobed.1757802 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 24.06.2026. Verfasst von Ali Eren Demir. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, İtalyan psikiyatrist Franco Basaglia’nın ruh sağlığı alanındaki müdahalelerini sosyolojik bir çerçevede analiz etmektedir. Çalışma, “demokratik psikiyatri” yaklaşımı kapsamında geliştirilen eleştirileri sosyal kontrol, damgalanma ve etiketleme teorileriyle ilişkilendirerek ele almaktadır. Basaglia, psikiyatrik kurumları Erving Goffman’ın total kurum kavramıyla kesişen biçimde, toplumsal düzeni yeniden üreten kontrol mekanizmaları olarak değerlendirmiştir. Anti-psikiyatri akımından ayrıştığı temel nokta, psikiyatrinin tümüyle reddi yerine, kurumsal yapının dönüştürülmesi ve demokratikleşmesini hedeflemesidir. Trieste’de yürütülen reform süreci, Basaglia’nın kuramsal çerçevesinin somut uygulamasını ortaya koymaktadır. Bu süreçte psikiyatri hastanesinin nüfusu yaklaşık 1200 kişiden sıfıra indirilmiştir. Kurumsuzlaştırma politikası, hastaları pasif nesneler olarak konumlandıran tıbbi yaklaşıma karşı, onları toplumsal ilişkilerin aktif özneleri haline getirmeyi amaçlamıştır. Damgalanmanın çözülmesi ve etiketlerin askıya alınması, hastaların kamusal alana yeniden katılımını mümkün kılan temel dinamikler olarak öne çıkmıştır. Bu dönüşüm, 1978 yılında yürürlüğe giren Yasa 180 ile hukuki bir zemine kavuşmuş ve İtalya’da psikiyatri hastanelerinin kapatılmasını öngören radikal bir politika değişikliğini kurumsallaştırmıştır. Reformun sonuçları, hastaların istihdam oranlarında artış, suçla ilişkilendirilme düzeylerinde düşüş ve toplumsal katılım biçimlerinde belirgin bir iyileşme şeklinde gözlemlenmiştir. Trieste modeli, Dünya Sağlık Örgütü tarafından örnek uygulama olarak tanınmış ve uluslararası ruh sağlığı politikalarının yeniden düşünülmesinde referans noktası haline gelmiştir. Basaglia’nın mirası, ruh sağlığı sorunlarının bireysel patolojilerle sınırlı ele alınamayacağını, aksine toplumsal ilişkiler, kurumlar ve iktidar biçimleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Demir, A. E. (2026). Franco Basaglia ve ruh sağlığı sosyolojisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(55), 237-252. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1757802

Vancouver

Demir AE. Franco Basaglia ve ruh sağlığı sosyolojisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;29(55):237-252. doi:10.31795/baunsobed.1757802

BibTeX
@article{Demir2026,
  author = {Demir, Ali Eren},
  title = {Franco Basaglia ve ruh sağlığı sosyolojisi},
  journal = {Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {29},
  number = {55},
  pages = {237--252},
  doi = {10.31795/baunsobed.1757802}
}
Kostenlos starten →