Autorytet świętego Augustyna w Marcina Kromera dyskusji z Reformacją
Vox Patrum · 15.09.2025 · 95 · 209-232
DOI: 10.31743/vp.18204 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Vox Patrum, online erschienen am 15.09.2025. Verfasst von Agnieszka Dziuba. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 24 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Marcin Kromer był jednym z pierwszych polskich humanistów, który aktywnie włączył się w walkę z reformacją. W polskich rozmowach i w ich łacińskiej, znacznie obszerniejszej, wersji podjął się nie tylko obalenia teologicznych wywodów Marcina Lutra i jego zwolenników, ale przede wszystkim dał kompetentny wykład ówczesnej nauki Kościoła katolickiego. Świetnie znający tekst Pisma Świętego wraz z komentarzami, oczytany w pismach Ojców Kościoła i teologów późniejszej epok aż do czasów sobie współczesny, znakomicie orientował się też w książkach swoich adwersarzy. Erudycja Kromera pozwoliła mu stworzyć przede wszystkim w łacińskich Rozmowach obraz duchownego (Monachus), który z odwagą i bez wahania zbija argumenty przeciwników i jasno wyjaśnia zawiłości katolickiej teologii. Spośród autorytetów, po których pisma i poglądy najczęściej sięga Kromer jest Augustyn, pisarz niezwykle ważny dla samego Lutra. Autor dialogu wykorzystuje postać Biskupa z Hippony w różny sposób. Czasami jego imię pojawia się wśród innych piszących na dany temat, czasami jest on „wyznacznikiem czasu”. Najczęściej jednak jego pisma dostarczają argumentów w dyskusji nad rozumieniem i interpretacją Pisma Świętego, nad sakramentem chrztu, a przede wszystkim cytaty z jego dzieł pojawiają się, gdy jest mowa o Tradycji Kościoła, o soborach i hierarchii w Kościele. O tym, jak wysoko ceni sobie Kromer Augustyna, świadczy fakt, że samodzielnie tłumaczy niektóre jego myśli na język polski. W ten sposób nieznające łaciny społeczeństwo polskie po raz pierwszy styka się ze słowami afrykańskiego biskupa. Nie bez znaczenia jest także zauważenie i docenienie przez Kromera stylu Augustyna. Polski pisarz sięga niekiedy po udane frazy z dzieł Biskupa z Hippony, by ozdobić i wzbogacić elokucyjnie własne zdania. Można zatem stwierdzić, że widoczny autorytet Augustyna w dialogach Kromera jest wykorzystywany przez humanistę w różnorodny i erudycyjny sposób.
Zitieren
APA
Dziuba, A. (2025). Autorytet świętego Augustyna w Marcina Kromera dyskusji z Reformacją. Vox Patrum, 95, 209-232. https://doi.org/10.31743/vp.18204
Vancouver
Dziuba A. Autorytet świętego Augustyna w Marcina Kromera dyskusji z Reformacją. Vox Patrum. 2025;95:209-232. doi:10.31743/vp.18204
BibTeX
@article{Dziuba2025,
author = {Dziuba, Agnieszka},
title = {Autorytet świętego Augustyna w Marcina Kromera dyskusji z Reformacją},
journal = {Vox Patrum},
year = {2025},
volume = {95},
pages = {209--232},
doi = {10.31743/vp.18204}
}
EUVIMED