Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej
Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne · 30.06.2026 · 126 · 61-86
DOI: 10.31743/abmk.18269 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Katarzyna Bogacka. Die Arbeit nennt 70 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej, gdzie przechowywane jest obecnie to insygnium, oraz w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie pozwoliły na dotarcie do materiałów źródłowych, na podstawie których ustalono, że pastorał zaprojektował ks. Edmund Palewodziński, kanclerz kurii archidiecezjalnej w Gnieźnie. W swym nieupublikowanym opracowaniu skarbca archikatedralnego zamieścił on rysunki projektowe pastorału z autorskimi komentarzami. Zachowanie projektu insygnium jest unikatem na skalę polską. Dokładna analiza pastorału potwierdziła, że jego wykonawcą jest poznański złotnik Aleksander Tyrała wraz z synem Stanisławem. Potwierdzają to Zapiski milenijne kard. S. Wyszyńskiego. Celem artykułu jest przestawienie niepublikowanej dotąd historii projektu i (nietoższamej z nim) realizacji pastorału, analiza programu ikonograficznego jego dekoracji, odczytanie przekazu symbolicznego tego insygnium i rozważenie jego znaczenia dla kultury polskiej (a także w odniesieniu do opublikowanej już historii pierścienia Tysiąclecia Chrztu Polski, a od 2011 roku jego repliki).
Zitieren
APA
Bogacka, K. (2026). Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, 126, 61-86. https://doi.org/10.31743/abmk.18269
Vancouver
Bogacka K. Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. 2026;126:61-86. doi:10.31743/abmk.18269
BibTeX
@article{Bogacka2026,
author = {Bogacka, Katarzyna},
title = {Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej},
journal = {Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne},
year = {2026},
volume = {126},
pages = {61--86},
doi = {10.31743/abmk.18269}
}
EUVIMED