Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)
Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne · 30.06.2026 · 126 · 231-246
DOI: 10.31743/abmk.15506 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Robert Romuald Kufel. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Tematem opracowania jest wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze w latach 1888-1945. Początki Kościoła katolicko-apostolskiego sięgają pierwszej połowy XIX wieku i są związane z prezbiteriańskim pastorem Eduardem Irwingiem, który głosił, że oba Kościoły – katolicki i protestancki stały się biblijnym Babilonem (Ap 18,2), gdyż odeszły od pierwotnego porządku apostolskiego. Uczniowie E. Irwinga wierzyli, że muszą przygotować się na spotkanie z Chrystusem (paruzja). W tym celu ma im pomóc 12 apostołów, ustanowionych przez Boga. Kościół katolicko-apostolski różnił się od protestanckiego tym, że uznawał Kościół widzialny, którego członkiem staje się nie przez samą wiarę, ale przez sakrament chrztu św. Działający ex opere operato. Oprócz chrztu i kapłaństwa sakramentem była pokuta, namaszczenie olejem św. i małżeństwo. W 1847 roku zostało wprowadzone bierzmowanie, nazwane pieczętowaniem. Eucharystia nie była sakramentem. W liturgii podczas nabożeństw, podobnie jak w Kościele rzymskokatolickim, używano świateł, kadzidła, szat liturgicznych, wody święconej i oleju. W Kościele katolicko-apostolskim były cztery stopnie doskonałości: prorocy, ewangeliści, pasterze i apostołowie oraz trzy rodzaje urzędów: anioł (biskup), kapłan i diakon. Służbę pomocniczą pełnili poddiakoni (subdiakoni). Kandydat na urząd nie był wybierany przez gminę, lecz podlegał ordynacji (powołanie i święcenia). Po śmierci ostatniego apostoła w 1901 roku Kościół wszedł w „czas milczenia”. Wierni odchodzili z Kościoła rozczarowani, że nie spełniły się przepowiednie dotyczące paruzji Chrystusa (1835, 1838, 1855 i 1885). Obecnie wierni gromadzą się w niewielkich grupach i uczęszczają do gmin protestanckich, gdyż nie mają już własnych ministrów. Podstawą źródłową do napisania tekstu są dwie księgi Kirchenbuch der Apostolischen Gemende zu Grünberg. Schlesien, przechowywane w Archiwum Diecezjalnym w Zielonej Górze – t. 1 (1889-1941) i t. 2 (1888-1945). Wspólnota działała w mieście i okolicach od końca 1888 roku do zakończenia II wojny światowej. W omawianym okresie kierowało nią 2 kapłanów, którzy w sumie ochrzcili 147 osób, udzielili 64 osób i pochowali 163 osoby. W latach 1888-1945 wspólnota liczyła ok. 350 osób. Wierni Kościoła katolicko-apostolskiego udowodnili, że jest możliwe współistnienie różnych wyzwań i Kościołów, które szanują swoją odrębność. W powojennej polskiej rzeczywistości niemiecka wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze nie miała szans na przetrwanie. Niemcy zostali zmuszeni do opuszczenia miasta i przesiedlenia się za Odrę i Nysę. Wśród wysiedlonych byli niemieccy wierni Kościoła apostolskiego z Zielonej Góry i okolic.
Zitieren
APA
Kufel, R. R. (2026). Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945). Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, 126, 231-246. https://doi.org/10.31743/abmk.15506
Vancouver
Kufel RR. Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945). Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. 2026;126:231-246. doi:10.31743/abmk.15506
BibTeX
@article{Kufel2026,
author = {Kufel, Robert Romuald},
title = {Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)},
journal = {Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne},
year = {2026},
volume = {126},
pages = {231--246},
doi = {10.31743/abmk.15506}
}
EUVIMED