Algılanan Öngörülebilirlik İndeksinin Türkçe Uyarlama Çalışması ve Psikolojik Belirtilerle İlişkisi
Ayna Klinik Psikoloji Dergisi · 30.05.2026 · 13 (2) · 393-419
DOI: 10.31682/ayna.1756120 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, online erschienen am 30.05.2026. Verfasst von Fatma Yıldırım und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 96 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, kaygı belirtilerinin içsel ve dışsal kaynaklarının öngörülebilirliğini değerlendirmek amacıyla geliştirilen Algılanan Öngörülebilirlik İndeksinin Türkçeye uyarlamasının yapılmasını amaçlamaktadır. İndeksin çevirisi yapıldıktan sonra alanyazında önerildiği gibi ilk önce açımlayıcı faktör analizi, daha sonra doğrulayıcı faktör analizini yapmak için iki farklı örneklemden veri toplanmıştır. Araştırmanın ilk örneklemi, yaşları 18-40 arasında değişen 161’i kadın (%77) ve 48’i erkek (%23) 209 kişiden oluşmaktadır. İkinci örneklem ise yaşları 18-51 arasında değişen 166’sı kadın (%86) ve 27’si erkek (%14) 193 kişiden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular, indeksin Türkiye’de kullanım için geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna işaret etmektedir. İndeksin Türkçe formu, orijinal formundan farklı olarak yedi maddelik tek boyuttan oluşmaktadır. Ölçekten alınan yüksek puanlar kaygıyla ilişkili olabilecek durumların içsel ve dışsal kaynaklarının daha fazla öngörülemez olarak algılandığını göstermektedir. İndeksin diğer psikolojik belirtilerle olan ilişkilerine yönelik bulgular, öngörülemezlik algısı arttıkça psikolojik belirtilerin arttığını göstermiştir. Bu çalışmada, algılanan öngörülemez olaylar içsel ve dışsal kaynaktan gelmelerine göre farklılaşmamıştır. Yani orijinal formdaki iki faktörlü yapı, yerini tek faktörlü bir yapıya bırakmıştır. İndeksin diğer psikolojik belirtilerle orta düzey pozitif yönlü ilişkisi, tanılarüstü -yani birçok psikolojik bozuklukta rastlanabilecek ortak bir risk faktörü- bir kavram olarak değerlendirilebileceğine işaret etmektedir. Gelecekte klinik örneklem üzerinde yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Zitieren
APA
Yıldırım, F., & Taşkesen, T. Ç. (2026). Algılanan Öngörülebilirlik İndeksinin Türkçe Uyarlama Çalışması ve Psikolojik Belirtilerle İlişkisi. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 13(2), 393-419. https://doi.org/10.31682/ayna.1756120
Vancouver
Yıldırım F, Taşkesen TÇ. Algılanan Öngörülebilirlik İndeksinin Türkçe Uyarlama Çalışması ve Psikolojik Belirtilerle İlişkisi. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(2):393-419. doi:10.31682/ayna.1756120
BibTeX
@article{Yldrm2026,
author = {Yıldırım, Fatma and Taşkesen, Tuğba Çapar},
title = {Algılanan Öngörülebilirlik İndeksinin Türkçe Uyarlama Çalışması ve Psikolojik Belirtilerle İlişkisi},
journal = {Ayna Klinik Psikoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {2},
pages = {393--419},
doi = {10.31682/ayna.1756120}
}
EUVIMED