TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE ÖNDE GELEN İHRACATÇI ÜLKELERİN TEKNOLOJİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TCI UYGULAMASI
Doğuş Üniversitesi Dergisi · 16.03.2026 · 27 (1) · 593-622
DOI: 10.31671/doujournal.1703645 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Doğuş Üniversitesi Dergisi, online erschienen am 16.03.2026. Verfasst von Zehra Yalnız und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben. Gefördert von: Bu araştırma herhangi bir kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen kuruluş tarafından finanse edilmemiştir..
Abstract (Originalsprache)
Günümüzde teknolojik ilerlemeler, küresel ekonomik gelişmeyi belirleyen en önemli unsurlardan biri haline gelmiştir. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde dijital dönüşüm ve teknoloji kullanım düzeyi, ülkelerin ekonomik performanslarını doğrudan etkilemektedir. Tekstil ve hazır giyim sektörü, emek yoğun yapısına rağmen son yıllarda dijitalleşme ve otomasyonla önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Bu bağlamda, çalışmada Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve UNCTAD verilerine göre küresel tekstil ve hazır giyim ihracatında ilk sıralarda yer alan 16 ülke incelenmiştir. Çalışma 2000–2022 dönemini kapsamakta olup, bu ülkelerin teknolojik değişim süreçleri Teknolojik Değişim Endeksi (TCI) kullanılarak analiz edilmiştir. TCI endeksi, ülkelerin teknolojiye uyum süreçlerini altyapı, erişim, yenilik ve etki boyutlarında değerlendirmektedir. Endeks hesaplamalarında Ar-Ge harcamaları, bilimsel yayın sayısı, patent başvuruları, bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısı ve yüksek teknoloji ihracatı gibi göstergeler kullanılmıştır. Yöntemsel olarak, veriler Min-Max normalizasyon yöntemi ile ölçeklendirilmiş, ardından Açımlayıcı Faktör Analizi (EFA) ve Varimax dik döndürme yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, Güney Kore, Çin, Türkiye ve Hindistan’ın TCI değerlerinde belirgin artış kaydettiğini göstermektedir. Güney Kore 2022 yılında 91 TCI puanı ile en yüksek teknoloji uyum seviyesine ulaşırken, Türkiye aynı yıl 81 puan ile gelişmekte olan ülkeler arasında öne çıkmıştır. Çin ve Hindistan da teknolojiye dayalı üretime geçiş süreçlerini hızlandırmıştır. Buna karşın, Bangladeş, Pakistan ve Endonezya'nın teknolojiye uyum süreçlerinde daha yavaş ilerlediği belirlenmiştir.
Förderung
- Bu araştırma herhangi bir kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen kuruluş tarafından finanse edilmemiştir.
Zitieren
APA
Yalnız, Z., & Büyükakın, F. (2026). TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE ÖNDE GELEN İHRACATÇI ÜLKELERİN TEKNOLOJİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TCI UYGULAMASI. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 27(1), 593-622. https://doi.org/10.31671/doujournal.1703645
Vancouver
Yalnız Z, Büyükakın F. TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE ÖNDE GELEN İHRACATÇI ÜLKELERİN TEKNOLOJİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TCI UYGULAMASI. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27(1):593-622. doi:10.31671/doujournal.1703645
BibTeX
@article{Yalnz2026,
author = {Yalnız, Zehra and Büyükakın, Figen},
title = {TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE ÖNDE GELEN İHRACATÇI ÜLKELERİN TEKNOLOJİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TCI UYGULAMASI},
journal = {Doğuş Üniversitesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {1},
pages = {593--622},
doi = {10.31671/doujournal.1703645}
}
EUVIMED