Nowa problematyzacja obiektów w dyskursie modernizacyjnym (na materiale medialnych rozmów o alkoholu)
Prace Językoznawcze · 30.06.2026 · 28 (2) · 249-261
DOI: 10.31648/pj.12522 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Językoznawcze, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Edyta Pałuszyńska. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł ma na celu ukazanie, jak w dyskursie modernizacyjnym zmienia się sposób ujmowania alkoholu – od tradycyjnego, zakorzenionego w kulturze kulinarnej i rytuałach społecznych, ku nowemu, opartemu na nauce i kategoriach zdrowotnych. Analizie poddano 26 programów z YouTube z lat 2024–2025, w których o alkoholu wypowiadali się lekarze, terapeuci, socjolodzy oraz osoby uzależnione i współuzależnione. Głównym narzędziem badawczym była analiza pola semantycznego, obejmująca nominacje, relacje paradygmatyczne i syntagmatyczne. Stwierdzono wyraźne przesunięcie w polu pojęciowym alkoholu. W tradycyjnym ujęciu dominowały różnorodne, emocjonalnie nacechowane nazwy (np. wódeczka, winko, piwko), powiązane z rytuałami i konwencjami społecznymi. W dyskursie modernizacyjnym centralne stają się terminy naukowe i medyczne (np. etanol, neurotoksyna, kancerogen, narkotyk), które problematyzują alkohol jako substancję szkodliwą. Zmienia się także język czynności – z potocznych określeń typu golnąć sobie, nawalić się na neutralne i naukowe używać alkoholu, intoksykować się. Narracje modernizacyjne odwołują się do uniwersalnych praw biologii i medycyny, podkreślając szkodliwość alkoholu dla wszystkich. Autorka podkreśla, że mimo tej zmiany, nowy sposób mówienia o alkoholu pozostaje niszowy wobec silnie zakorzenionego dyskursu tradycyjnego.
Zitieren
APA
Pałuszyńska, E. (2026). Nowa problematyzacja obiektów w dyskursie modernizacyjnym (na materiale medialnych rozmów o alkoholu). Prace Językoznawcze, 28(2), 249-261. https://doi.org/10.31648/pj.12522
Vancouver
Pałuszyńska E. Nowa problematyzacja obiektów w dyskursie modernizacyjnym (na materiale medialnych rozmów o alkoholu). Prace Językoznawcze. 2026;28(2):249-261. doi:10.31648/pj.12522
BibTeX
@article{Pauszyska2026,
author = {Pałuszyńska, Edyta},
title = {Nowa problematyzacja obiektów w dyskursie modernizacyjnym (na materiale medialnych rozmów o alkoholu)},
journal = {Prace Językoznawcze},
year = {2026},
volume = {28},
number = {2},
pages = {249--261},
doi = {10.31648/pj.12522}
}
EUVIMED