O jednostkach co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić – zagadnienia gramatyczne i tekstowe
Prace Językoznawcze · 31.03.2026 · 28 (1) · 223-238
DOI: 10.31648/pj.12290 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Językoznawcze, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Piotr Wojdak. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł przedstawia jednostki co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić pod kątem ich struktury gramatycznej oraz funkcjonowania w tekstach. Na podstawie danych korpusowych (NKJP, KWJP) omówiono wariantywność składniową i fleksyjną związaną z komponentem czasownikowym (bezokolicznik podrzędny, niepodrzędny, formy finitywne), a w przypadku jednostki z co także różnice między użyciami pytajnozależnymi i pytajnymi. Oba frazemy najczęściej występują w wariantach bezokolicznikowych. Wariant z niepodrzędnym bezokolicznikiem, zdecydowanie dominujący dla jednostki z co, przemawia za jej kwalifikacją jako frazy, rzadsze warianty komplikują jednak kategoryzację. Jednostkę z coś łatwiej z kolei klasyfikować (jako zwrot), kierując się możliwością jej odmiany, a nie dominującym podrzędnym użyciem bezokolicznikowym. W sumie analiza wykazuje nieostrość lub niewystarczalność tradycyjnej opozycji fraz i zwrotów (frazeologicznych wypowiedzeń i czasowników) oraz specyficzne trudności w hasłowaniu jednostek odznaczających się frekwencyjnie niezrównoważoną wariantywnością gramatyczną. Rozwinięcia segmentu rzeczownikowego (przymiotnikowe, zdaniowe) potraktowano natomiast jako innowacje tekstowe, które świadczą o jego względnej samodzielności funkcjonalnej. Analiza łączliwości leksykalnej wykazała również zdecydowaną dominację wykładników niewiedzy jako zewnętrznych nadrzędników składniowych jednostki z co.
Zitieren
APA
Wojdak, P. (2026). O jednostkach co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić – zagadnienia gramatyczne i tekstowe. Prace Językoznawcze, 28(1), 223-238. https://doi.org/10.31648/pj.12290
Vancouver
Wojdak P. O jednostkach co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić – zagadnienia gramatyczne i tekstowe. Prace Językoznawcze. 2026;28(1):223-238. doi:10.31648/pj.12290
BibTeX
@article{Wojdak2026,
author = {Wojdak, Piotr},
title = {O jednostkach co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić – zagadnienia gramatyczne i tekstowe},
journal = {Prace Językoznawcze},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {223--238},
doi = {10.31648/pj.12290}
}
EUVIMED