Język zawodowy – język specjalistyczny: odmiana języka, socjolekt, styl czy pragmalekt? Krytyka (pre)terminu pragmalekt w kontekście wielości ujęć teoretyczno-metodologicznych
Prace Językoznawcze · 31.03.2026 · 28 (1) · 5-20
DOI: 10.31648/pj.12276 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Językoznawcze, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Beata Jarosz-Mazur. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł dotyczy funkcjonalności stosowania w opisie języków zawodowych i specjalistycznych zaproponowanej niedawno nazwy pragmalekt zamiast dotychczas używanego terminu socjolekt rozumianego na ogół jako odmiana języka stosowana w określonych grupach społecznych, ale też wiązanego na gruncie pragmatyki funkcjonalnej ze wszystkimi wariantami języka. Wyraz pragmalekt ma przejrzystą strukturę i intuicyjnie można go łączyć z językiem/mową (-lekt), który/a służy osiąganiu określonego celu komunikacyjnego (gr. prágma ‘działanie, czyn’). Eksperyment substytucji polegający na zastąpieniu we fragmentach tekstów naukowych dotyczących języków zawodowych i specjalistycznych sformułowań socjolekt i odmiana języka preterminem pragmalekt wykazał istotne komplikacje, jakie mogą się pojawić w przypadku postulowanego wprowadzenia tego słowa. Problemy te wynikają zarówno z wielości ujęć teoretyczno-metodologicznych (w tym nietożsamości języków zawodowych i języków specjalistycznych, uznawania ich bądź nie za odmiany języka, socjolekty lub style), jak i z konieczności zaaplikowania związanej z tym preterminem typologii pragmalektów, w ramach której trudno adekwatnie umiejscowić subkody fachowe.
Zitieren
APA
Jarosz-Mazur, B. (2026). Język zawodowy – język specjalistyczny: odmiana języka, socjolekt, styl czy pragmalekt? Krytyka (pre)terminu pragmalekt w kontekście wielości ujęć teoretyczno-metodologicznych. Prace Językoznawcze, 28(1), 5-20. https://doi.org/10.31648/pj.12276
Vancouver
Jarosz-Mazur B. Język zawodowy – język specjalistyczny: odmiana języka, socjolekt, styl czy pragmalekt? Krytyka (pre)terminu pragmalekt w kontekście wielości ujęć teoretyczno-metodologicznych. Prace Językoznawcze. 2026;28(1):5-20. doi:10.31648/pj.12276
BibTeX
@article{JaroszMazur2026,
author = {Jarosz-Mazur, Beata},
title = {Język zawodowy – język specjalistyczny: odmiana języka, socjolekt, styl czy pragmalekt? Krytyka (pre)terminu pragmalekt w kontekście wielości ujęć teoretyczno-metodologicznych},
journal = {Prace Językoznawcze},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {5--20},
doi = {10.31648/pj.12276}
}
EUVIMED