Listy Konstancji i Magdaleny Czapskich – między konwencją panegiryczno-retoryczną a językiem familijnym
Prace Językoznawcze · 30.09.2024 · 26 (3) · 181-194
DOI: 10.31648/pj.10356 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Językoznawcze, online erschienen am 30.09.2024. Verfasst von Iwona Maciejewska. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 31 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Celem artykułu jest analiza listów żony i córki wojewody pomorskiego Piotra Jana Czapskiego – Konstancji z Gnińskich i Magdaleny Radziwiłłowej, powstałych w latach 40. i 50. XVIII w., pod kątem przemian, jakim podlegał ów gatunek w tym stuleciu. Zaprezentowane wnioski są efektem badań podjętych w ramach projektu z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki poświęconego egodokumentom autorstwa członków wspomnianego rodu. Artykuł na podstawie przebadanych źródeł charakteryzuje rolę kobiet (edukowanych poza systemem kolegiów) w ewolucji rodzimej epistolografii. W XVIII stuleciu wyzwala się ona stopniowo (z opóźnieniem wobec krajów Europy Zachodniej) ze schematów narzucanych jej przez retorykę i formuły zawarte w staropolskich listownikach, dążąc do naśladowania codziennej rozmowy. Ta tendencja zauważalna jest jednak przede wszystkim w listach wewnątrzrodzinnych, w których można dostrzec cechy języka familijnego. Wówczas osłabieniu ulega ton panegiryczny, tak powszechny w dawnej korespondencji, a strategia pozyskania przychylności adresata o wyższym statusie społecznym m.in. poprzez toposy retoryczne schodzi na dalszy plan.
Zitieren
APA
Maciejewska, I. (2024). Listy Konstancji i Magdaleny Czapskich – między konwencją panegiryczno-retoryczną a językiem familijnym. Prace Językoznawcze, 26(3), 181-194. https://doi.org/10.31648/pj.10356
Vancouver
Maciejewska I. Listy Konstancji i Magdaleny Czapskich – między konwencją panegiryczno-retoryczną a językiem familijnym. Prace Językoznawcze. 2024;26(3):181-194. doi:10.31648/pj.10356
BibTeX
@article{Maciejewska2024,
author = {Maciejewska, Iwona},
title = {Listy Konstancji i Magdaleny Czapskich – między konwencją panegiryczno-retoryczną a językiem familijnym},
journal = {Prace Językoznawcze},
year = {2024},
volume = {26},
number = {3},
pages = {181--194},
doi = {10.31648/pj.10356}
}
EUVIMED