Samorząd terytorialny. Niezawodne i nieomylne zwierciadło demokracji
Forum Nauk Społecznych · 2025
DOI: 10.31648/fns.11865 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Forum Nauk Społecznych, 2025. Verfasst von Alfred Lutrzykowski. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Minęła 35. rocznica przywrócenia w Polsce samorządu terytorialnego, co stwarza odpowiednią perspektywę czasową spojrzenia na przyjęte w 1990 r. rozwiązania ustrojowo-prawne pod kątem ich adekwatności wobec sytuacji u progu transformacji ustrojowej, a następnie zmian dokonujących się w kolejnych dziesięcioleciach. Samorząd terytorialny jest integralnym ogniwem systemu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej, będąc jednocześnie, zdaniem autora, ważnym kryterium poziomu demokratyzmu tego systemu. Jego pozycja, zakotwiczona w Konstytucji, wzorowana na europejskich demokratycznych modelach ustrojowych, wiąże się z przekazaniem mu istotnej części zadań publicznych, które wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Realizuje on także zadania zlecone oraz zadania powierzone. Autor przekonuje, że rozwiązania te kreują i umacniają pozycję społeczności terytorialnych, stwarzając warunki i instrumenty podmiotowej partycypacji „wspólnot samorządowych” w kierowaniu procesami rozwojowymi na poziomie lokalnym i regionalnym. Tak materializuje ich swoista suwerenność, w niczym nie naruszając konstytucyjnej zasady unitarności państwa. Pojawiające się dysfunkcje i próby degradowania rangi samorządu terytorialnego w znacznym stopniu są pochodną błędów władz państwowych, a w ostatniej dekadzie (do jesieni 2024 r.), polityki „dobrej zmiany”, tzw. Zjednoczonej Prawicy, determinowanej koncepcjami populistycznymi i tendencjami autorytarnymi. Ważnym wątkiem społecznych dyskursów dotyczących „naprawy Samorządowej Rzeczypospolitej” są postulaty wskazujące konieczność usunięcia wypaczeń oraz przejścia do kolejnego etapu rozwoju polskiego samorządu terytorialnego. Oznacza to potrzebę podjęcia intensywnych prac nad zmianami, zarówno po stronie aparatu rządowego, jak i samorządu, które będą optymalizowały ich wzajemne relacje, służąc umacnianiu demokratyzmu systemu władzy publicznej. Samorząd terytorialny jest obiektywnym zwierciadłem mechanizmów i zasad organizowania życia zbiorowego oraz kierowania procesami rozwojowymi współczesnego społeczeństwa, a więc i społeczności terytorialnych.
Zitieren
APA
Lutrzykowski, A. (2025). Samorząd terytorialny. Niezawodne i nieomylne zwierciadło demokracji. Forum Nauk Społecznych. https://doi.org/10.31648/fns.11865
Vancouver
Lutrzykowski A. Samorząd terytorialny. Niezawodne i nieomylne zwierciadło demokracji. Forum Nauk Społecznych. 2025. doi:10.31648/fns.11865
BibTeX
@article{Lutrzykowski2025,
author = {Lutrzykowski, Alfred},
title = {Samorząd terytorialny. Niezawodne i nieomylne zwierciadło demokracji},
journal = {Forum Nauk Społecznych},
year = {2025},
doi = {10.31648/fns.11865}
}
EUVIMED