Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 31.03.2026 · 12 (1) · 240-259
DOI: 10.31592/aeusbed.1879946 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Nurettin Yılmaz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 87 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’de zihinsel yetersizliği olan bireylerin tanılama ve eğitsel değerlendirme süreçlerine ilişkin araştırmaları sistematik olarak incelemektedir. 1976–2025 yılları arasında yayımlanan ve ölçütleri karşılayan 25 çalışma; yöntemsel özellikler, katılımcı profilleri, veri toplama araçları ve temel bulgular açısından analiz edilmiştir. Bulgular, erken dönem araştırmaların ağırlıklı olarak grup zekâ testlerine dayandığını ve uzman personel ile ölçme araçlarındaki yetersizliklerin süreci sınırladığını göstermektedir. 2000’li yıllardan itibaren çalışmalar daha kapsamlı, bağlama duyarlı ve katılımcı odaklı bir nitelik kazanmış; uzman ve ebeveyn görüşleriyle desteklenmiş ve sistemsel sorunlara odaklanmıştır. Son dönem araştırmalarında göçmen çocukların tanılanması, kültürel farklılıkların değerlendirmeye etkisi ve tıbbi-eğitsel tanı farklılıkları ön plana çıkmaktadır. Uyumsal davranış ölçümlerinin sınırlı kullanımı, kurumlar arası iş birliği eksiklikleri ve ailelerin yaşadığı duygusal zorluklar da öne çıkan temalardır. Bulgular, tanılama ve değerlendirme süreçlerinin disiplinler arası, kültürel açıdan duyarlı ve aile merkezli bir anlayışla yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, yaklaşık yarım yüzyıllık araştırma birikimini bütüncül biçimde sentezleyerek alana özgün katkılar sunmakta ve kapsayıcı, nitelikli özel eğitim uygulamalarına yönelik gelecekteki araştırmalar için temel oluşturmaktadır.
Zitieren
APA
Yılmaz, N., & Aksoy, F. (2026). Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 240-259. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1879946
Vancouver
Yılmaz N, Aksoy F. Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(1):240-259. doi:10.31592/aeusbed.1879946
BibTeX
@article{Ylmaz2026,
author = {Yılmaz, Nurettin and Aksoy, Funda},
title = {Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi},
journal = {Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {240--259},
doi = {10.31592/aeusbed.1879946}
}
EUVIMED