Okul Öncesi Dönemde Zorbalık: Resimli Çocuk Kitaplarının Gücü
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 31.03.2026 · 12 (1) · 53-69
DOI: 10.31592/aeusbed.1662739 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Tuğba Kanmaz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Okul öncesi dönem, çocukların sosyal ve duygusal becerilerinin hızla geliştiği, kişilik ve davranış kalıplarının şekillendiği kritik bir süreçtir. Bu dönemde çocuklar, sosyal ilişkiler kurmayı, empati geliştirmeyi ve duygularını ifade etmeyi öğrenirler. Ancak, bu süreçte çocuklar arasında olumsuz etkileşimler, özellikle akran zorbalığı, sıkça karşılaşılan bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Resimli çocuk kitapları, bu tür karmaşık ve zorlayıcı sosyal meseleleri ele alarak, çocukların zorbalık olgusunu anlamalarına ve bu tür durumlarla başa çıkma becerileri geliştirmelerine katkı sağlamaktadır. Hikayeler aracılığıyla çocuklar, zorbalıkla başa çıkma stratejilerini öğrenebilir ve bu tür durumlar karşısında uygun tepkiler geliştirebilirler. Araştırma kapsamında, okul öncesi yaş grubuna hitap eden ve akran zorbalığını konu alan toplamda on yedi resimli çocuk kitabı belirlenmiştir. Bu kitaplardan on dördü çeviri edebiyatına, üçü ise Türk edebiyatına aittir. Seçilen kitaplar, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırma bulguları, alan yazın taraması doğrultusunda oluşturulan bir kontrol listesi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Kontrol listesinde yer alan unsurların, resimli çocuk kitaplarındaki tekrarlanma sıklıkları analiz edilmiştir. İncelenen unsurlar arasında zorbalık türleri, zorba ve mağdurun özellikleri, zorbalıkla baş etme stratejileri gibi faktörler yer almıştır. Elde edilen bulgular, resimli çocuk kitaplarında zorbalık türlerinin (fiziksel, sözel, dolaylı) hemen hemen hepsinin hem kız hem de erkek çocukları tarafından uygulandığını göstermektedir. Özellikle kız çocukları tarafından dolaylı zorbalığın, erkek çocukları tarafından da fiziksel zorbalığın daha sık gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Araştırma bulguları, resimli çocuk kitaplarının akran zorbalığını önleme ve bu tür durumlarla başa çıkma konusunda etkili bir eğitim aracı olarak kullanılabileceğini, ayrıca öğretmenler ve ebeveynler için önemli bir kaynak olabileceğini göstermektedir. Bu bulgular ışığında, akran zorbalığı konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla özel olarak yazılmış resimli çocuk kitaplarının sayısının artırılması önerilmektedir.
Zitieren
APA
Kanmaz, T., & Şahin, F. T. (2026). Okul Öncesi Dönemde Zorbalık: Resimli Çocuk Kitaplarının Gücü. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 53-69. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1662739
Vancouver
Kanmaz T, Şahin FT. Okul Öncesi Dönemde Zorbalık: Resimli Çocuk Kitaplarının Gücü. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(1):53-69. doi:10.31592/aeusbed.1662739
BibTeX
@article{Kanmaz2026,
author = {Kanmaz, Tuğba and Şahin, Fatma Tezel},
title = {Okul Öncesi Dönemde Zorbalık: Resimli Çocuk Kitaplarının Gücü},
journal = {Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {53--69},
doi = {10.31592/aeusbed.1662739}
}
EUVIMED