EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Minyatürlerde Mekânsal Temsil Rejimi: Belkıs’ın Tahtı

Zeynel Dündar

İSTEM · 30.06.2026 · (47) · 243-262

DOI: 10.31591/istem.1866714 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İSTEM, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Zeynel Dündar. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, İslam düşünce geleneğinde zamanın süreksiz bir doğaya sahip olduğu alternatif bir kozmolojinin mekânsal temsili nasıl mümkün kıldığını disiplinlerarası bir yaklaşımla inceler. Söz konusu kozmolojinin minyatür sanatındaki görsel dile dönüşümü bu incelemenin odak noktasını oluşturur. Çalışma, Kur’an’daki Süleyman peygamber ile Sebe melikesi kıssasında geçen tahtın bir anda getirilmesi olayını çıkış noktası alarak Batı merkezli çizgisel zaman ve homojen mekân varsayımlarını sorgular. Araştırma üç bütünleşik eksende ilerler. İlk olarak Zeno’nun hareket paradokslarında cisimleşen süreklilik krizinin felsefi analizi yapılır. Ardından İbn Arabî’nin tecdîdü’l-halk öğretisinin bu krize getirdiği kozmolojik yanıt incelenir. Son olarak söz konusu teorik çerçevenin Süleyman ile Belkıs’ı konu alan Osmanlı dönemi minyatürlerinin mekânsal kurgusundaki görsel tezahürü okunur. Yöntem olarak felsefi ve teolojik metin çözümlemesi ile sanat tarihsel biçimsel analiz iç içe kullanılmış, disiplinler arasındaki geçişkenlik hem teorik hem görsel düzlemde korunarak teorik tartışma ile görsel kültür ürünleri arasında somut bir bağ kurulmuştur. Literatürde bu üç alanı, Zeno paradoksları, İbn Arabî kozmolojisi ve minyatür sanatını ortak bir teorik problem etrafında bir araya getiren çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma söz konusu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Ulaşılan temel sonuç, minyatürlerdeki perspektifsiz ve eşzamanlı mekân anlayışının İbn Arabî’nin süreksiz varlık ve zaman öğretisinin görsel bir uzantısı olduğudur. İncelenen minyatürlerde tahtın getirilişi bir taşınım olarak değil, birbirinden kopuk iki ayrı mekânsal bağlamda gerçekleşen iki tamamlanmış yaratım ânı olarak sunulur. Bu bulgular minyatürlerin salt süsleyici ya da betimleyici bir işlevle sınırlı olmadığını, köklü bir zaman-mekân felsefesinin görsel tezahürü olarak okunması gerektiğini ortaya koyar. Çalışma böylece Batı merkezli temsil rejimlerinin ötesinde alternatif bir mekânsal temsil kavrayışının ifade imkânını gözler önüne sererken bu kavrayışın yalnızca tarihsel değil, güncel mekân teorisi açısından da verimli bir zemin sunduğunu gösterir.

Zitieren

APA

Dündar, Z. (2026). Minyatürlerde Mekânsal Temsil Rejimi: Belkıs’ın Tahtı. İSTEM, 243-262. https://doi.org/10.31591/istem.1866714

Vancouver

Dündar Z. Minyatürlerde Mekânsal Temsil Rejimi: Belkıs’ın Tahtı. İSTEM. 2026:243-262. doi:10.31591/istem.1866714

BibTeX
@article{Dndar2026,
  author = {Dündar, Zeynel},
  title = {Minyatürlerde Mekânsal Temsil Rejimi: Belkıs’ın Tahtı},
  journal = {İSTEM},
  year = {2026},
  number = {47},
  pages = {243--262},
  doi = {10.31591/istem.1866714}
}
Kostenlos starten →