EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Özbek Türkçesi Söz Varlığında Yer Alan Çalgı Aletleri Üzerine Bir Değerlendirme

Ozan Gökdemir

ASYA STUDIES · 31.03.2026 · (35) · 93-116

DOI: 10.31455/asya.1828075 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift ASYA STUDIES, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Ozan Gökdemir. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İnsanoğlunun varolduğu andan itibaren çeşitli araçlardan çalgı aleti yaptıkları ve bu çalgı aletlerini icra ettikleri bilinmektedir. Çalgılar, ait olduğu toplumun ihtiyaçlarına, yaşanılan bölgenin fizikî koşullarına, yapımında kullanılan ham maddelere göre şekillenmiştir. Öte yandan bazıları ise, kültürlerin etkileşimi sonucu öğrenilerek taşındığı bölgede yeni anlamlar kazanmıştır. Tarihî seyirde bu çalgı aletleri icra edildikleri kültürler içerisinde gelişerek günümüzdeki şekillerine ulaşmıştır. Özbek folkloru, zengin bir sözlü edebiyat, müzik, dans ve zanaat bileşimidir. Bu kültürel zenginliğin merkezinde çalgı aletleri önemli bir yer tutmaktadır. Türkistan, tarih boyunca müziğin yalnızca sanatsal değil, aynı zamanda sosyal bir iletişim aracı olarak görüldüğü kültürel bir ekosistem olmuştur. Orta Asya bozkırlarından Horasan’a, Semerkand’dan Kâşgar’a uzanan bu geniş alanda müzik; dinî törenler, halk kutlamaları, toplumsal dayanışma ve kimlik aktarımı gibi çok katmanlı işlevler üstlenmiştir. Özbekistan, bu kültürel sistemin merkezinde yer almaktadır. Bu çalışmada Özbek folkloründe önemli bir yere sahip olan çalgı aletleri incelenmiştir. İnceleme, "Özbek Tilining İzohli Lügati"nde yer alan çalgı aletleri ile sınırlandırılmıştır. Bunun yanı sıra çalışmanın daha anlaşılır olması bakımından çalgı aletleri dört ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Özellikle tanınırlığının az olduğunu düşünülen çalgı aletlerinin fotoğrafları verilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonunda oluşturduğumuz tabloda Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilerek Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesi arasındaki ortak kültüre dikkat çekilmiştir.

Zitieren

APA

Gökdemir, O. (2026). Özbek Türkçesi Söz Varlığında Yer Alan Çalgı Aletleri Üzerine Bir Değerlendirme. ASYA STUDIES, 93-116. https://doi.org/10.31455/asya.1828075

Vancouver

Gökdemir O. Özbek Türkçesi Söz Varlığında Yer Alan Çalgı Aletleri Üzerine Bir Değerlendirme. ASYA STUDIES. 2026:93-116. doi:10.31455/asya.1828075

BibTeX
@article{Gkdemir2026,
  author = {Gökdemir, Ozan},
  title = {Özbek Türkçesi Söz Varlığında Yer Alan Çalgı Aletleri Üzerine Bir Değerlendirme},
  journal = {ASYA STUDIES},
  year = {2026},
  number = {35},
  pages = {93--116},
  doi = {10.31455/asya.1828075}
}
Kostenlos starten →