Streszczenie a abstrakt – próba zróżnicowania pojęć (na podstawie definicji leksykograficznych i praktyki wydawniczej)
Postscriptum Polonistyczne · 29.05.2026 · 1-18
DOI: 10.31261/ps_p.2026.37.13 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Postscriptum Polonistyczne, online erschienen am 29.05.2026. Verfasst von Monika Łaszkiewicz. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Streszczenia i abstrakty to krótkie i zwięzłe teksty, których głównym zadaniem jest przekazywanie czytelnikom informacji na temat treści utworu. W artykule omówiono znaczenie tytułowych terminów w polszczyźnie i przedstawiono sposób funkcjonowania stojących za nimi gatunków tekstów w praktyce (na podstawie analizy zaleceń dla autorów, strony internetowej oraz opublikowanych artykułów naukowych z 40 losowo wybranych czasopism). Po przeanalizowaniu materiału słownikowego wykazano, że wyraz streszczenie ma w polszczyźnie (nie tylko naukowej) dłuższą tradycję, jest bardziej produktywny słowotwórczo, ma znaczeniowo szerszy zakres i jest dla abstraktu hiperonimem. Ponadto streszczać można jedynie coś, co zostało już napisane/wykonane, natomiast abstrakt może być zapowiedzią tekstu, który jeszcze nie powstał. Dane słownikowe okazują się niewystarczające do odróżnienia od siebie streszczenia tekstu naukowego i abstraktu. Oba leksemy mogą być używane zamiennie (z wieloma innymi wyrazami bliskoznacznymi). Obserwacja sposobu funkcjonowania obu pojęć i gatunków w praktyce wykazała, że streszczenie i abstrakt są obligatoryjnymi elementami podczas zgłaszania tekstu do druku. Mogą mieć podobną długość i budowę, wymaga się ich przygotowania w języku polskim i angielskim. Często terminy te stosowane są wymiennie, jedynie 2,5% czasopism (ze zbioru) różnicuje świadomie oba gatunki.
Zitieren
APA
Łaszkiewicz, M. (2026). Streszczenie a abstrakt – próba zróżnicowania pojęć (na podstawie definicji leksykograficznych i praktyki wydawniczej). Postscriptum Polonistyczne, 1-18. https://doi.org/10.31261/ps_p.2026.37.13
Vancouver
Łaszkiewicz M. Streszczenie a abstrakt – próba zróżnicowania pojęć (na podstawie definicji leksykograficznych i praktyki wydawniczej). Postscriptum Polonistyczne. 2026:1-18. doi:10.31261/ps_p.2026.37.13
BibTeX
@article{aszkiewicz2026,
author = {Łaszkiewicz, Monika},
title = {Streszczenie a abstrakt – próba zróżnicowania pojęć (na podstawie definicji leksykograficznych i praktyki wydawniczej)},
journal = {Postscriptum Polonistyczne},
year = {2026},
pages = {1--18},
doi = {10.31261/ps_p.2026.37.13}
}
EUVIMED