EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

यज्ञ परम्परा र कर्मकाण्ड संस्कृति

Arun Kumar Pandey

Nepalese Culture · 03.06.2026 · 19 · 113-124

DOI: 10.3126/nc.v19i01.95022 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Nepalese Culture, online erschienen am 03.06.2026. Verfasst von Arun Kumar Pandey.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

अशोक शिलास्तम्भ जन्मस्मारक शिला बहस लुम्बिनी सम्राट अशोक कर्मकाण्ड र धार्मिक यज्ञ अनुष्ठान नेपाली समाजका अभिन्न अङ्ग बन्दैआएका हुन् । कर्मकाण्ड र यज्ञानुष्ठानसँग जोडिएका धार्मिक, आध्यात्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, आर्थिक र शैक्षिकलगायत अनेकौं आयामहरू छन् । सुस्वास्थका निमित्त मनोसामाजिक उपचार पद्धतिको रूपमा समेत धार्मिक कृत्यलाई हेरिएको छ । नेपालमा धेरै अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदा कर्मकाण्डसँग जोडिएका छन् । धार्मिक प्रयोजनका वस्तु उत्पादन र व्यापारमा आधारित अर्थतन्त्रसमेत कर्मकाण्डसँग जोडिएको छ । कर्मकाण्ड यहाँको संस्कृति र जीवन पद्धति हो । कर्मकाण्डको रहस्य बुझेर या नबुझी मानिसहरू कर्मकाण्ड एवम् यज्ञानुष्ठानमा अभ्यस्त छन् । संसारका अन्य देशका हिन्दू समुदायले अभ्यास नगरेका अनुपम यज्ञ अनुष्ठान र कर्मकाण्ड पद्धति नेपालमा निरन्तर प्रयोगसिद्ध भएको इतिहास छ । हाम्रो यो विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचानको विशेषता र महिमा उजागर गर्दै कर्मकाण्डलाई अझै श्रद्धा र विश्वासका साथ जीवन्त राख्नु पर्ने आजको आवश्यकता हो । नेपाली संस्कृतिको अभिन्न अङ्ग, महिमामण्डित वेदोक्त कर्मकाण्ड पद्धतिलाई राजनीतिक र सामाजिक क्षेत्रका केही अल्पज्ञानीहरूले यदाकदा उपहासको विषय बनाएको देखिन्छ । नास्तिकतालाई अग्रगमन र पश्चिमीकरणलाई आधुनिकीकरण ठान्दै कर्मकाण्ड र धार्मिक यज्ञानुष्ठानलाई अशिक्षा र पछौटेपना मान्ने मानिसहरूका बीचमा नयाँ पुस्तालाई हाम्रा मौलिक नेपाली यज्ञ परम्परा र कर्मकाण्ड संस्कृतिको वहुआयामिक विशेषताको ज्ञान दिन जरुरी देखिन्छ । यस अनुसन्धानात्मक लेख सनातन यज्ञ परम्पराको महŒवपूर्णलाई कर्मकाण्ड संस्कृतिमा विश्लेषणात्मक प्रकाश पार्ने उद्देश्यले तयार गरिएको हो । धार्मिक ग्रन्थको अध्ययन, धार्मिक कृत्य अवलोकन, अन्तर्वार्ता र स्वअभ्यासका माध्यमद्वारा प्राथमिक तथा द्वितीयक तथ्याङ्क संकलन गरी विश्लेषणात्मक र विवरणात्मक ढाँचामा यो लेख तयार गरिएको छ ।

Zitieren

APA

Pandey, A. K. (2026). यज्ञ परम्परा र कर्मकाण्ड संस्कृति. Nepalese Culture, 19, 113-124. https://doi.org/10.3126/nc.v19i01.95022

Vancouver

Pandey AK. यज्ञ परम्परा र कर्मकाण्ड संस्कृति. Nepalese Culture. 2026;19:113-124. doi:10.3126/nc.v19i01.95022

BibTeX
@article{Pandey2026,
  author = {Pandey, Arun Kumar},
  title = {यज्ञ परम्परा र कर्मकाण्ड संस्कृति},
  journal = {Nepalese Culture},
  year = {2026},
  volume = {19},
  pages = {113--124},
  doi = {10.3126/nc.v19i01.95022}
}
Kostenlos starten →