Şevki Vanlı'nın Forum Dergisi yazıları ve OR-AN Üzerine Mannheimcı bir okuma
İDEALKENT · 21.05.2026 · (51) · 1-19
DOI: 10.31198/idealkent.1868064 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İDEALKENT, online erschienen am 21.05.2026. Verfasst von Fatma Sinem Akbulut. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Mimar Şevki Vanlı'nın 1956–66 yılları arasında Forum dergisinde yayımladığı yazıları, Karl Mannheim'ın bilgi sosyolojisi kavramlarıyla incelemektedir. Esas odak noktası, Demokrat Parti döneminin hızlı ve görünür inşaata dayalı kentleşme pratiğiyle Vanlı'nın uzun erimli planlama kararlılığı arasındaki gerilimdir. Vanlı'nın bu dergideki değerlendirmeleri, planlamayı teknik bir araç olmaktan çıkarıp toplumsal bütünlüğü gözeten bir rasyonalite talebi olarak kurmaktadır. Bu söylem, estetik bir modernizm tartışmasının ardına geçerek arsa spekülasyonu, kentsel rant ve kamusal yarar meselelerini kapsayan ekonomi politik bir konumlanış sergiler. “Hiltonculuk” eleştirisi ise ithal modernizmin biçimsel taklitçiliğine karşı, bağlamla ilişkilenen bir mimarlık anlayışının savunusu olarak okunabilir. Çalışmanın vaka ekseni ise OR-AN Projesidir: Vanlı'nın boşluklu büyüme ilkesini ve bütüncül yerleşim idealini somutlaştırma girişimi, sermaye yetersizliği ve bürokratik istikrarsızlık karşısında dönüşüme uğramış ve bu dönüşüm, söylemle pratik arasındaki mesafeyi belgeleyen bir sınama alanı sunmuştur. Araştırma, bunun yanı sıra 1950’ler kentleşme rejiminin süreklilik ve kırılmalarını da Vanlı'nın eleştirileriyle birlikte tartışmaktadır.
Zitieren
APA
Akbulut, F. S. (2026). Şevki Vanlı'nın Forum Dergisi yazıları ve OR-AN Üzerine Mannheimcı bir okuma. İDEALKENT, 1-19. https://doi.org/10.31198/idealkent.1868064
Vancouver
Akbulut FS. Şevki Vanlı'nın Forum Dergisi yazıları ve OR-AN Üzerine Mannheimcı bir okuma. İDEALKENT. 2026:1-19. doi:10.31198/idealkent.1868064
BibTeX
@article{Akbulut2026,
author = {Akbulut, Fatma Sinem},
title = {Şevki Vanlı'nın Forum Dergisi yazıları ve OR-AN Üzerine Mannheimcı bir okuma},
journal = {İDEALKENT},
year = {2026},
number = {51},
pages = {1--19},
doi = {10.31198/idealkent.1868064}
}
EUVIMED