Mimarlıkta Hurda Malzeme Kullanımı: Junkitechture Pratiklerinin Kavramsal ve Uygulamalı Analizi
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ · 24.03.2026 · 14 (38) · 35-63
DOI: 10.31126/akrajournal.1715763 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Gizem Büke Öztürk. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Artan kentleşme, çevresel bozulma ve yapı sektörünün yüksek karbon emisyonları, mimarlıkta sürdürülebilir ve çevre dostu yaklaşımların önemini artırmaktadır. Bu bağlamda, atık ve artık malzemelerin mimari yapılarda estetik, işlevsel ve yapısal olarak yeniden değerlendirilmesine dayanan Junkitechture (hurda mimarlığı), alternatif ve yenilikçi bir pratik olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Junkitechture’ın kavramsal temellerini ve uygulama boyutunu ortaya koymak; çevresel katkıları, biçimsel özellikleri ve üretim süreçleri açısından kapsamlı bir değerlendirme sunmaktır. Yöntem olarak doküman analizi, görsel içerik incelemesi ve karşılaştırmalı vaka analizi kullanılmış; Avrupa’dan seçilen dört öncü proje-Jellyfish Theatre (İngiltere), Recycloop (Hollanda), Cité A Docks (Fransa) ve PH-Z2 (Almanya)-malzeme kullanımı, işlevsellik, katılımcılık, geçicilik ve mekânsal kurgu ölçütlerine göre incelenmiştir. Bulgular, projelerin ortak paydasında atık temelli malzeme tedariki, düşük enerji kullanımı, modüler/geçici kurgu, kolektif/katılımcı üretim ve malzeme-biçim ilişkisine dayalı estetik stratejilerin yer aldığını göstermektedir. Her proje, kendi bağlamında Junkitechture ilkelerini farklı ağırlıklarla somutlaştırmakta; yaklaşımın yalnızca biçimsel bir arayış değil, aynı zamanda çevresel duyarlılık ve toplumsal etkileşimi içeren bütüncül bir mimari paradigma sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, Junkitechture’ın döngüsel ekonomi ilkeleriyle uyumlu, sosyal katılımı önceleyen ve yaratıcı yeniden kullanım pratiğini mimarlıkta uygulanabilir bir strateji olarak temellendirmektedir. Türkiye bağlamı bu çalışma kapsamında doğrudan analiz edilmemiş olmakla birlikte, gelecekte yapılacak araştırmalar için uygulama potansiyeli ve politika/öğretim entegrasyonu yönleriyle ayrı bir inceleme alanı olarak önerilmektedir.
Zitieren
APA
Öztürk, G. B. (2026). Mimarlıkta Hurda Malzeme Kullanımı: Junkitechture Pratiklerinin Kavramsal ve Uygulamalı Analizi. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 14(38), 35-63. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1715763
Vancouver
Öztürk GB. Mimarlıkta Hurda Malzeme Kullanımı: Junkitechture Pratiklerinin Kavramsal ve Uygulamalı Analizi. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ. 2026;14(38):35-63. doi:10.31126/akrajournal.1715763
BibTeX
@article{ztrk2026,
author = {Öztürk, Gizem Büke},
title = {Mimarlıkta Hurda Malzeme Kullanımı: Junkitechture Pratiklerinin Kavramsal ve Uygulamalı Analizi},
journal = {AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {14},
number = {38},
pages = {35--63},
doi = {10.31126/akrajournal.1715763}
}
EUVIMED