Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri
AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi · 2022
DOI: 10.31126/akrajournal.1072096 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 2022. Verfasst von Fuzuli BAYAT. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk mitolojisinin başlıca özelliği onun şaman edisyonunda takdimidir. Şamanlar, Türk dinî-mitolojik sistemini mistik yapılı ilahlar dünyası ile yeniden oluşturdular. Onlar Türk kozmogonisini yenilemekle birlikte ona birçok ilaveler de getirdiler. Özellikle evrenin yaratı-lması, kozmik düzen, yüksek dereceli ruhlara, onların faaliyetlerine, bu ruhların sosyal yapıları-na, karşılıklı yardımlaşmalarına veya mücadelelerine ait konulara önem veren şamanlar örnek olarak gösterilebilir. Mit, insanlığın ortak bilincinin bir yansıması olduğundan evrensel niteliğe sahiptir. Mitleri diğer anlatı türlerinden ayıran en önemli özellik mit metninin kutsallığı ve inançsal işlevidir. Bu özellik farklı biçimlerde çeşitlense de özde değişmez. Bu bakımdan mitler her kavmin, her çağın özelliklerini, sosyal ve kültürel yapısını, inanç dünyasını ortaya koymaktadır. Etnik özellik ve coğrafi koşullar hiçbir koşulda göz ardı edilemez. Bu bağlamda Türk mitolojisi; Yunan, Mısır, Sümer, Kızılderili mitolojilerinden fark-lılık gösterdiği gibi, komşuları olan Çin, Moğol, Kore vb. mitolojilerden de ayrılır. Şamanların nesnelleştirdikleri ve adına iye dedikleri doğa olayları insanları bir harmoni içine almakla yaşamı düzenlemekte; nesneler, varlıklar arasında denge kurmaktadır. Şaman mitolojisi genel olarak metin bağlamında folklorik özellik taşımaktadır. Yapılan tüm şiirsel dualar, sözlü veriler ruhlara odaklanmıştır. Bu ruhlar şamanın yardımcıları, ordusu, koruyucuları veya şamanın başvurduğu doğa iyeleridir. Bu yazıda şamanik kültür taşıyıcılarının uzun yıllar deforme edilmiş, ancak temel öğelerini koruyabildikleri mitolojik teonimleri araştırma konusu olacaktır.
Zitieren
APA
BAYAT, F. (2022). Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1072096
Vancouver
BAYAT F. Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi. 2022. doi:10.31126/akrajournal.1072096
BibTeX
@article{BAYAT2022,
author = {BAYAT, Fuzuli},
title = {Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri},
journal = {AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi},
year = {2022},
doi = {10.31126/akrajournal.1072096}
}
EUVIMED