Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Hz. İbrahim’in Babasının Kimliği ve İnancı: Literal ve Parçacı Okumalar ile Mezhebî Yaklaşımların Tefsire Etkisi
Tefsir Araştırmaları Dergisi · 30.10.2026 · 10 (2) · 546-567
DOI: 10.31121/tader.2020173 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Tefsir Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Esat Özcan. Die Arbeit nennt 74 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. İbrahim’in babasına dair yer alan âyetler, literatürde sıklıkla kişisel ve mezhebî yaklaşımların gölgesinde ele alınmıştır. Mevcut çalışmalarda öne sürülen yorumlar, nesnel bir zemine dayanmaktan ziyade savunulan tezleri doğrulama çabasıyla şekillenmiştir. Bu metodolojik hata, sıhhati belirsiz rivayetlerin ve indî görüşlerin kabul görmesine yol açmıştır. Konuyla ilgili çalışmalarda mevcut olan söz konusu metodolojik sorunu ve taraflı yaklaşım sıkıntısını aşmak ise bu araştırmanın temel önemini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, doğrudan Kur’ân-ı Kerîm merkezli olarak kurgulanmış ve sabit nasların sunduğu sınırlar dâhilinde yürütülmüştür. Çalışmanın temel amacı; Hz. İbrahim’in babası ile ilgili âyetleri tefsir usulü ilkeleri, Arap dilinin yapısı ve tarihsel bağlam çerçevesinde bütüncül bir yaklaşımla inceleyerek nesnel bir sonuca ulaşmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ile içerik analizinin kullanıldığı bu araştırmada klasik ve modern tefsirler başta olmak üzere Kur’ân ilimleri, dil, tarih, sîyer alanında kaleme alınan temel eserlerden ve Kitâb-ı Mukaddes metinlerinden istifade edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen temel bulguya göre Hz. İbrahim’in öz babası mümindir. Âyetlerde “Âzer” ismiyle anılan ve müşrik olarak öldüğü bildirilen şahıs ise onun öz babası olmayıp üvey babası, amcası veya başka bir akrabasıdır. Bu konudaki yanlış algıların temel nedeni; Arapçadaki “eb” (أب) kelimesinin yalnızca “öz baba” anlamıyla sınırlandırılması, aksini belirten nasların tevil edilmesi, tarihî ve dilsel delillerin göz ardı edilmesidir.
Zitieren
APA
Özcan, E. (2026). Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Hz. İbrahim’in Babasının Kimliği ve İnancı: Literal ve Parçacı Okumalar ile Mezhebî Yaklaşımların Tefsire Etkisi. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 10(2), 546-567. https://doi.org/10.31121/tader.2020173
Vancouver
Özcan E. Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Hz. İbrahim’in Babasının Kimliği ve İnancı: Literal ve Parçacı Okumalar ile Mezhebî Yaklaşımların Tefsire Etkisi. Tefsir Araştırmaları Dergisi. 2026;10(2):546-567. doi:10.31121/tader.2020173
BibTeX
@article{zcan2026,
author = {Özcan, Esat},
title = {Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Hz. İbrahim’in Babasının Kimliği ve İnancı: Literal ve Parçacı Okumalar ile Mezhebî Yaklaşımların Tefsire Etkisi},
journal = {Tefsir Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {546--567},
doi = {10.31121/tader.2020173}
}
EUVIMED