OSMANLI SİYASAL YAŞAMINDA SİVİLLEŞME GİRİŞİMLERİNE DAİR SOSYOLOJİK BİR İNCELEME: “ARZ-I HÂL ÖRNEĞİ”
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute · 02.03.2026 · (73) · 371-385
DOI: 10.30794/pausbed.1755843 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, online erschienen am 02.03.2026. Verfasst von Samet Ünlü. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, Osmanlı siyasal yapısında halkın yönetime doğrudan katılımının sınırlı olduğu koşullarda bireylerin taleplerini iletebildiği sembolik ve dolaylı bir iletişim aracı olan arz-ı hâl kurumunu sosyolojik bir perspektifle ele almaktadır. Arz-ı hâl belgeleri yalnızca bireysel mağduriyetin ifadesi olmanın yanında, aynı zamanda bireyin siyasal görünürlük kazanma, adalet talep etme ve iktidarla temasa geçme çabalarının yazılı bir formudur. Çalışma, Norbert Elias’ın içsel denetim anlayışı, Jürgen Habermas’ın kamusal alan kuramı ve Charles Tilly’nin müzakereci devlet modeli çerçevesinde sivilleşme olgusunu kavramsallaştırmakta; bu bağlamda arz-ı hâl mekanizmasını, doğrudan siyasal katılımın mümkün olmadığı bir sistemde sivil müdahalenin özgün bir biçimi olarak değerlendirmektedir. Ayrıca Tanzimat ve II. Meşrutiyet dönemlerinde bireyselleşmenin ve siyasal farkındalığın artmasıyla birlikte arz-ı hâl uygulamasının daha kurumsal ve görünür hâle geldiği ortaya konmuştur. Bu yönüyle çalışma, Osmanlı bağlamında yerel koşullara özgü bir sivilleşme deneyiminin izlerini sürmektedir.
Zitieren
APA
Ünlü, S. (2026). OSMANLI SİYASAL YAŞAMINDA SİVİLLEŞME GİRİŞİMLERİNE DAİR SOSYOLOJİK BİR İNCELEME: “ARZ-I HÂL ÖRNEĞİ”. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 371-385. https://doi.org/10.30794/pausbed.1755843
Vancouver
Ünlü S. OSMANLI SİYASAL YAŞAMINDA SİVİLLEŞME GİRİŞİMLERİNE DAİR SOSYOLOJİK BİR İNCELEME: “ARZ-I HÂL ÖRNEĞİ”. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute. 2026:371-385. doi:10.30794/pausbed.1755843
BibTeX
@article{nl2026,
author = {Ünlü, Samet},
title = {OSMANLI SİYASAL YAŞAMINDA SİVİLLEŞME GİRİŞİMLERİNE DAİR SOSYOLOJİK BİR İNCELEME: “ARZ-I HÂL ÖRNEĞİ”},
journal = {Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute},
year = {2026},
number = {73},
pages = {371--385},
doi = {10.30794/pausbed.1755843}
}
EUVIMED