Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mütercim habitusunun Mürebbiye’ye etkisi
Dil ve Edebiyat Araştırmaları · 21.03.2026 · (33) · 237-252
DOI: 10.30767/diledeara.1876556 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dil ve Edebiyat Araştırmaları, online erschienen am 21.03.2026. Verfasst von Osman Coşkun. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mütercimlik faaliyetlerinin ve Batı edebiyatı ile kurduğu yoğun ilişkinin yazarlık kimliğine etkileri Mürebbiye romanı üzerinden ele alınmıştır. Edebi eserlerinin biçimlenmesinde gözlem gücü ve toplumsal duyarlılığın yanı sıra mütercimlik geçmişinin de etkisi olduğu gözlemlenmektedir. Araştırmanın kuramsal çerçevesinde öncelikle çeviri sosyolojisi ekseninde Pierre Bourdieu’nün habitus kavramı üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Habitus, kişinin geçmiş yaşantıları, toplumsal konumu ve edindiği deneyimler aracılığıyla inşa edilen, bir dizi kalıcı ve aktarılabilir algılama, düşünme ve eyleme şeması olarak tanımlanabilir. Yazarın mütercim habitusu ortaya koyduğu edebi eserlerine çeşitli yönlerden katkı yapmıştır. Gürpınar’ın Emile Gaboriaux, Alfred de Musset ve Paul de Kock gibi yazarlardan yaptığı tercümeler, Vidinli Tevfik Paşa’dan aldığı Fransızca kitaplar ve Ahmed Midhat Efendi ile İkdam/Sabah gazetelerindeki mütercim‑muharrirlik deneyimleri, yazarın edebi yönünü şekillendiren temel unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Gürpınar mütercim kimliğini, Mürebbiye romanında çeşitli yönleriyle işlemiştir. Romandan seçilen örnek ifadeler mütercim habitusu ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Çalışmada, çevirmen kimliğinin edebi üretimdeki rolü çeviri sosyolojisi ekseninde tartışmaya açılmaktadır.
Förderung
- Yok
Zitieren
APA
Coşkun, O. (2026). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mütercim habitusunun Mürebbiye’ye etkisi. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 237-252. https://doi.org/10.30767/diledeara.1876556
Vancouver
Coşkun O. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mütercim habitusunun Mürebbiye’ye etkisi. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2026:237-252. doi:10.30767/diledeara.1876556
BibTeX
@article{Cokun2026,
author = {Coşkun, Osman},
title = {Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mütercim habitusunun Mürebbiye’ye etkisi},
journal = {Dil ve Edebiyat Araştırmaları},
year = {2026},
number = {33},
pages = {237--252},
doi = {10.30767/diledeara.1876556}
}
EUVIMED