Weltliteratur’un Üç Dünya Teorisi'nden Küresel Güney'e Siyasal Yansıması
Politik Ekonomik Kuram · 25.06.2026 · 10 (2) · 665-684
DOI: 10.30586/pek.1937169 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Politik Ekonomik Kuram, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Geran Özdeş Çelik. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Weltliteratur (Dünya Edebiyatı) kavramını tarihsel gelişimi içinde, siyasal ve ekonomik sınıflandırmalarla ilişkisi üzerinden ele almaktadır. Goethe tarafından 1827’de ortaya atılan kavram, Soğuk Savaş döneminde yeniden gündeme gelmiş ve bu süreçte küresel jeopolitik ayrımlara göre keskin bir biçimde şekillenen politik bir anlam kazanmıştır. Evrensel bir kategori olarak sunulsa da dünya edebiyatı, tarihsel olarak ideolojik ve ekonomik koşulların şekillendirdiği hiyerarşik yapılara eklemlenmiştir. Özellikle Soğuk Savaş döneminde edebi değer ve temsil tartışmaları Modernleşme Teorisi, gelişme ve Üç Dünya Teorisi yaklaşımlarıyla Birinci ve Üçüncü Dünya edebiyatları ayrımına götüren şekilde derinleştirmiştir. Alegori ve kanon etrafında yürütülen bu tartışmalar, çok sayıda eleştirel yaklaşımı da beraberinde getirerek kavrama farklı perspektifleri dahil etmiştir. 2000’li yıllarda Küresel Güney kavramının öne çıkmasıyla birlikte, edebi eşitsizlikler Küresel Edebiyat çerçevesinde yeniden ele alınmıştır. Bu makale, edebi sınıflandırmaların siyasal sınıflandırmaları yansıttığını savunarak dünya edebiyatının oluşumuna ve dolaşımına eleştirel bir bakış sunmakta ve dünya edebiyatının ekonomik ve siyasal eşitsizliklerin dışında kaygan bir zemin haline geldiğini savunmaktadır.
Zitieren
APA
Çelik, G. Ö. (2026). Weltliteratur’un Üç Dünya Teorisi'nden Küresel Güney'e Siyasal Yansıması. Politik Ekonomik Kuram, 10(2), 665-684. https://doi.org/10.30586/pek.1937169
Vancouver
Çelik GÖ. Weltliteratur’un Üç Dünya Teorisi'nden Küresel Güney'e Siyasal Yansıması. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10(2):665-684. doi:10.30586/pek.1937169
BibTeX
@article{elik2026,
author = {Çelik, Geran Özdeş},
title = {Weltliteratur’un Üç Dünya Teorisi'nden Küresel Güney'e Siyasal Yansıması},
journal = {Politik Ekonomik Kuram},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {665--684},
doi = {10.30586/pek.1937169}
}
EUVIMED