AKDAMAR KUTSAL HAÇ KİLİSESİ TAŞ SÜSLEMELERİNDE SIRADIŞI BİR KOMPOZİSYON: AT ÜSTÜNDE GERİYE OK ATAN FİGÜRÜN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi · 22.07.2026 · 12 (1) · 439-469
DOI: 10.30517/cihannuma.1869298 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 22.07.2026. Verfasst von Ersel Çağlıtütüncügil und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada Akdamar Kutsal Haç Kilisesi’nin süsleme kuşakları arasında yer alan at üstünde geriye dönerek ok atan sahne; konu, malzeme ve süsleme tekniği açısından ele alınarak problemleri tartışılacak ve bu meselelere dair tespit ve görüşler dile getirilecektir. Van – Aladağ Bölgesi’nde 2022 yılından beri gerçekleştirilen araştırmalar, bölgede daha geniş yelpazede gözlem ve inceleme olanağı sağlamaktadır. Tarihi kaynaklar ve müzedeki birkaç fragmanın iziyle ulaşılan arkeolojik veriler, bölgede İlhanlı kültür varlığını doğrulamaktadır. İlhanlı döneminde Ermenilerle iyi ilişkiler kurulmuş ve İlhanlıların hâkimiyeti altında varlıklarını sürdürmüşlerdir. İlhanlı döneminin bölgedeki izleri arandığında, Van’daki Hıristiyan mimarisi örneği Akdamar Kutsal Haç Kilisesi’nde kubbe onarımı yaptıkları ve yapının güney cephesine onarım kitabesi ekledikleri belirtilmektedir. Yapının inşası kadar onarımlarının da önemsendiğinden Ortaçağda birçok yapıda onarım kitabesine rastlanmaktadır. Akdamar Kutsal Haç Kilisesi doğu cephesinde yer alan at üstünde geriye ok atan İlhanlı Hanı ile ayı mücadele sahnesi de genel süsleme üslubu ve düzeniyle uyumlu, neredeyse ayrıştırılamamaktaydı. Bu çalışma, mücadele kompozisyonun tarihsel, süsleme, malzeme-teknik ve üslup analizi ile İlhanlı döneminde bölgedeki mimariye etkisinin izlerinin çözümlemesini kapsamaktadır. Bölgede yapılacak araştırmalarda bu tür verilerin İlhanlı Dönemi için bir ağ gibi tarihsel bir perspektif oluşturacağı ve İlhanlı Dönemi’nin mimari ve süslemelerdeki izlerini ortaya çıkarmaktadır.
Zitieren
APA
Çağlıtütüncügil, E., & Gül, M. (2026). AKDAMAR KUTSAL HAÇ KİLİSESİ TAŞ SÜSLEMELERİNDE SIRADIŞI BİR KOMPOZİSYON: AT ÜSTÜNDE GERİYE OK ATAN FİGÜRÜN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 12(1), 439-469. https://doi.org/10.30517/cihannuma.1869298
Vancouver
Çağlıtütüncügil E, Gül M. AKDAMAR KUTSAL HAÇ KİLİSESİ TAŞ SÜSLEMELERİNDE SIRADIŞI BİR KOMPOZİSYON: AT ÜSTÜNDE GERİYE OK ATAN FİGÜRÜN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1):439-469. doi:10.30517/cihannuma.1869298
BibTeX
@article{alttncgil2026,
author = {Çağlıtütüncügil, Ersel and Gül, Mesut},
title = {AKDAMAR KUTSAL HAÇ KİLİSESİ TAŞ SÜSLEMELERİNDE SIRADIŞI BİR KOMPOZİSYON: AT ÜSTÜNDE GERİYE OK ATAN FİGÜRÜN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ},
journal = {Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {439--469},
doi = {10.30517/cihannuma.1869298}
}
EUVIMED