EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kıraat Uygulamalarında Dirayete Dayalı İhtiyârın İmkânı: Erba‘u’z-Zühr Örneği

Emrullah Tuncel

İlahiyat Tetkikleri Dergisi · 30.04.2026 · (66) · 13-25

DOI: 10.29288/ilted.1748239 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İlahiyat Tetkikleri Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Emrullah Tuncel. Die Arbeit nennt 50 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışmada kıraat uygulamalarında dirayet imkânının olup olmadığı literatürdeki erba‘u’z-zühr kavramı bağlamında sorgulanmaktadır. Söz konusu meseleye cevap aranırken bütüncül bir yaklaşım sergilenmeye gayret gösterilmiştir. Bunun için alanın temel eserleri tarama yöntemiyle gözden geçirilerek içerik analizine tabi tutulmuş, kıraat âlimlerinin konuyla ilgili değerlendirmelerinin hangi doğrultuda şekillendiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular metinsel bağlam ve muhtelif eserlerde serdedilen görüşler çerçevesinde mukayese edilmiş, analoji ve tümevarım gibi yöntemlerle sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda kurrânın sureler arası geçişte uygulayageldiği vasl, sekte veya besmele gibi okuma biçimlerinin Kıyâme, Mutaffifîn, Beled ve Hümeze surelerine gelindiğinde farklılık arz ettiği görülmüş; bu durumun, klasik ulema nezdinde bilinirliğinin yaygın olması hasebiyle bilinen, belirgin ve parlak dört sure anlamında erba‘u’z-zühr olarak nitelendirildiği tespit edilmiştir. Klasik ulema nezdinde bilinen, belirgin ve parlak gibi vasıflarla muttasıf olmasına rağmen mezkûr dört sureye dair farklı uygulamaları gündeme getiren müstakil bir çalışmanın olmaması, bu makalenin vücuda gelmesinin temel sâiki olmuştur. Ayrıca çalışmada söz konusu dört sure hakkındaki uygulama farklılıklarının rivayet eksenli mi yoksa dirayet eksenli mi olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma neticesinde genelde istiaze ve besmele, özelde ise erba‘u’z-zühr eksenli uygulama farklılıklarının nebevî gelenekten ziyade kurrânın bir geleneği olarak tezahür ettiği tespit edilmiş ve bu durumun kurrânın dirayetinin sonucu teşekkül eden uygulamalar cümlesinden olduğu kanaatine varılmıştır. Böyle olmakla birlikte söz konusu uygulamanın sonraki dönem kıraat ehlince reddedilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Zitieren

APA

Tuncel, E. (2026). Kıraat Uygulamalarında Dirayete Dayalı İhtiyârın İmkânı: Erba‘u’z-Zühr Örneği. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 13-25. https://doi.org/10.29288/ilted.1748239

Vancouver

Tuncel E. Kıraat Uygulamalarında Dirayete Dayalı İhtiyârın İmkânı: Erba‘u’z-Zühr Örneği. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 2026:13-25. doi:10.29288/ilted.1748239

BibTeX
@article{Tuncel2026,
  author = {Tuncel, Emrullah},
  title = {Kıraat Uygulamalarında Dirayete Dayalı İhtiyârın İmkânı: Erba‘u’z-Zühr Örneği},
  journal = {İlahiyat Tetkikleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {66},
  pages = {13--25},
  doi = {10.29288/ilted.1748239}
}
Kostenlos starten →