The Historical Development of Sociology Teaching in Turkey
Toplum Bilimleri Dergisi · 2021
DOI: 10.29228/tbd.2007.50763 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Toplum Bilimleri Dergisi, 2021. Verfasst von Ali GURBETOĞLU. Die Arbeit wurde bisher 2-mal zitiert (Crossref).
Abstract (Originalsprache)
Sosyoloji, modern çağın sorunlarının ortaya çıkardığı yeni bir disiplindir. Sanayi devrimi ve büyük sosyal değişimler üzerine yapılan bilimsel çalışmalar sonucu ortaya çıkmıştır. Saint Simon ve Comte'un pozitivist görüşlerini sistemleştiren Durkheim ve Marks gibi öncüler bu kabulde etkili oldu. Pozitivist anlayışa karşı çıkan Max Weber, sosyolojinin bir diğer öncüdür. Çalışmanın temel amacı, Türk sosyolojisinin gelişim ve kurumsallaşma sürecini tanıtmak ve eğitim programlarında hak ettiği ağırlığı taşımayan sosyoloji öğretiminin önemini vurgulamaktır. Bu çalışmada sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkışı ve Türkiye'deki gelişim süreci değerlendirilmiştir. Bu amaçla sosyolojinin kuruluş süreci, kurumsallaşması ve okullaşması incelenmiş ve eğitim sistemindeki dönemsel gelişimi takip edilmiştir. Türk sosyolojisinin kökleri, Batılılaşma çabalarının tarihsel geçmişine dayanır. 19. yüzyılın sonlarına kadar devam eden toplumsal çalışmalar, Türk sosyolojisinin mayalanma ve oluşum dönemi olarak kabul edilebilir. Uzun bir döneme yayılan bu fermantasyon dönemi, 20. yüzyılın başlarında bilimsel bir zemin kazanmaya başladı. Kurucu isimlerden Gökalp, Comte’un Durkheim’ci yaklaşımını takip etti, diğer isim Prens Sabahattin’in ise Le Play’cı yorumuma uydu. Bu nedenle başlangıçta pozitivist bir temel üzerine kurulan Türk sosyolojisi bu özelliğini büyük ölçüde korumaktadır. Sosyoloji, Gökalp'in çabalarıyla üniversite programı üzerinden Türk eğitim sistemine girmiş ve kısa sürede öğretmen yetiştirme programlarında yer almıştır. Bu gelişmeyi, ortaöğretim programlarında yer bulması takip etmiştir. Başlangıçtan itibaren Türk sosyolojisinin, pozitivist, devletçi, batıcı, milliyetçi, siyasetle yakın ilişki içinde bulunması, özgünlüğünü kazanmasına engel olmuştur. Bunların sonucu olarak, aktarmacılık, bağımlılık, biyografik çalışmaların yetersizliği, ilgisizlik gibi sorunlar yüzünden eğitim programlarında hak ettiği yeri bulamamıştır.
Zitieren
APA
GURBETOĞLU, A. (2021). The Historical Development of Sociology Teaching in Turkey. Toplum Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.29228/tbd.2007.50763
Vancouver
GURBETOĞLU A. The Historical Development of Sociology Teaching in Turkey. Toplum Bilimleri Dergisi. 2021. doi:10.29228/tbd.2007.50763
BibTeX
@article{GURBETOLU2021,
author = {GURBETOĞLU, Ali},
title = {The Historical Development of Sociology Teaching in Turkey},
journal = {Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2021},
doi = {10.29228/tbd.2007.50763}
}
EUVIMED