From the Exhibitionary Regime to the Algorithmic Stage: The Transformation of Museum Space and Aesthetic Experience in the Experience Economy
The Journal of Social Sciences · 2026 · 84 (84) · 295-309
DOI: 10.29228/sobider.96873 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift The Journal of Social Sciences, 2026. Verfasst von Ebru ERBUDAK.
Abstract (Originalsprache)
Geç kapitalizmin estetik rasyonalitesi ve dijital kültür rejimi; modern müzenin tarihsel varoluşunu, sergileme pratiklerini ve bireysel estetik deneyim zeminini akışkan ağlar ekseninde radikal bir biçimde dönüştürmektedir. Bu çalışma, neoliberal deneyim ekonomisi ve ekran dolayımı çağında müze mekânının ve alımlama pratiklerinin uğradığı ontolojik kırılmayı eleştirel bir sosyolojik bağlamda tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışma, ampirik bir saha verisi toplamak yerine; Benjamin, Baudrillard, O’Doherty, Pine, Gilmore, Han, Bourdieu, Bourriaud, Groys ve Fuchs’un teorik mirasları çerçevesinde kavramsal ve metinlerarası analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, sanat nesnesinin tarihsel biricikliğini ifade eden auranın yerini, algoritmik dolaşım potansiyeline dayalı “paylaşım değerine” bıraktığı tespit edilmiştir. Makro düzeydeki pazar rasyonalitesinin, mezo düzeyde müze kurumlarının mimari ve küratöryel stratejileriyle eklemlenerek özerk “beyaz küp” formunu fotojenik bir simülasyon sahnesine dönüştürdüğü; bu durumun mikro düzeyde derinlemesine temâşâ anlık görsel tüketime indirgediği görülmüştür. Ayrıca, eseri anlama çabasının yerini alan paylaşma arzusunun, izleyiciyi farkında olmaksızın gönüllü bir dijital emek aktörüne tahvil ettiği; geleneksel kültürel sermayenin ise geçici bir dijital beğeni sermayesine dönüştüğü tartışılmıştır. Sonuç olarak çalışma; müzelerde ekransız seyir bölgelerinin tasarlanması, küratörlüğün popüler pazar motivasyonlarından arındırılarak kavramsal modellere odaklanması ve sessiz temâşâ destekleyen mimari stratejiler ile estetik okuryazarlık eğitimlerinin geliştirilmesi zorunluluğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
ERBUDAK, E. (2026). From the Exhibitionary Regime to the Algorithmic Stage: The Transformation of Museum Space and Aesthetic Experience in the Experience Economy. The Journal of Social Sciences, 84(84), 295-309. https://doi.org/10.29228/sobider.96873
Vancouver
ERBUDAK E. From the Exhibitionary Regime to the Algorithmic Stage: The Transformation of Museum Space and Aesthetic Experience in the Experience Economy. The Journal of Social Sciences. 2026;84(84):295-309. doi:10.29228/sobider.96873
BibTeX
@article{ERBUDAK2026,
author = {ERBUDAK, Ebru},
title = {From the Exhibitionary Regime to the Algorithmic Stage: The Transformation of Museum Space and Aesthetic Experience in the Experience Economy},
journal = {The Journal of Social Sciences},
year = {2026},
volume = {84},
number = {84},
pages = {295--309},
doi = {10.29228/sobider.96873}
}
EUVIMED