The Concept of Time in Old Uyghur Sutras
Paradigma Sosyal Bilimler Dergisi · 2025
DOI: 10.29228/paradigma.89178 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Paradigma Sosyal Bilimler Dergisi, 2025. Verfasst von Anıl Duran.
Abstract (Originalsprache)
İnanç, insanlığın var oluşundan bu yana onunla beraber olan en temel kavramdır. İnsanoğlu, inandığı dinin öğretilerini ve emirlerini uygulamış; bu uygulamaları sonraki nesillere aktarmıştır. Bu aktarım sürecinde kuşkusuz en önemli unsur edebiyattır. Bir dinin öğretileri doğru veya yanlış, eksik veya hatalı kabul edilse dahi, edebiyat aracılığıyla geleceğe taşınır. Bu durum, dinî öğretilerin yaşatılması için en önemli unsurdur. Dinin öğretileri toplum tarafından benimsendikçe, toplumun kültürü de bu doğrultuda gelişir. Dinin kültüre etkisi tartışılmaz bir gerçek olduğu gibi, kültürün de dile olan etkisi kabul edilmelidir. Dil, asırlardır yaşayan en büyük organizma olarak görülebilir; her kültürden payını alarak ilerler ve kendisini sürekli yeniler. Türk diline baktığımızda bunun ne denli belirgin olduğunu görmekteyiz. Türk dili, Gök Tanrı inancından İslamiyet’e kadar sürekli bir kültür değişimi yaşamış ve her bir dönemden de etkilenmiştir. Eski Uygur Türkleri de Budizm inancını benimsedikten sonra bu dinin öğretilerine uymuş ve edebiyat alanına yönelmişlerdir. Yeni öğrendikleri bu inancın esaslarını kayıt altına almış ve yayma amacı gütmüşlerdir. Bu eylem doğrultusunda, kullandıkları dile hem yeni kavramlar hem de farklı bir felsefe kazandırmışlardır. "Zaman" ise bu kazanımlardan sadece bir tanesi olarak karşımıza çıkar. Bu çalışmada zaman kavramı üzerinde durulmuş, Eski Uygur Türkçesinde yer alan zaman kavramları örneklerle incelenmiş ve açıklanmıştır. Özellikle Eski Uygurların Budist öğretilerden kazandığı zaman kavramları, dönemin eserlerinden alınan örneklerle analiz edilmiştir.
Zitieren
APA
Duran, A. (2025). The Concept of Time in Old Uyghur Sutras. Paradigma Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.29228/paradigma.89178
Vancouver
Duran A. The Concept of Time in Old Uyghur Sutras. Paradigma Sosyal Bilimler Dergisi. 2025. doi:10.29228/paradigma.89178
BibTeX
@article{Duran2025,
author = {Duran, Anıl},
title = {The Concept of Time in Old Uyghur Sutras},
journal = {Paradigma Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.29228/paradigma.89178}
}
EUVIMED