Çeviri ve Telif Arasında: Özdemir Nutku'nun Türkiye'de Brecht (1976) Eserinin Ana-Metinsel Bir Yaklaşım Üzerinden İncelemesi
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 25.06.2026 · 11 (2) · 1242-1257
DOI: 10.29110/soylemdergi.1920479 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Mert Moralı. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tarih boyunca çeviri, kültürler arası bilgi ve yenlik aktarımının başat araçlarından biri olagelmiştir. Bu aktarım süreçlerinde çeviri kavramının sınırları her zaman belirgin değildir; kimi metinler ne tam anlamıyla çeviri ne de tam anlamıyla telif olarak tanımlanabilir. Bu çalışma, söz konusu muğlak alanı, akademisyen, çevirmen, yazar ve tiyatro eleştirmeni Özdemir Nutku'nun Türkiye'de Brecht (1976) adlı eseri üzerinden incelemektedir. Çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır: İlki, bir kültüre yabancı yeniliklerin yalnızca geleneksel çeviri pratikleri aracılığıyla değil, çeviri ile telifin iç içe geçtiği "ana-metinler" vasıtasıyla da taşınabileceğini somut örnekler üzerinden ortaya koymaktır. İkincisi ise çeviri araştırmaları literatüründe yeterli ilgiyi görmemiş çok yönlü kültürel aktörlerin, "çeviri" ile "telif" arasındaki sınırları muğlaklaştıran pratikleri aracılığıyla aktarım süreçlerinde nasıl etkin bir rol üstlenebildiğini sorgulamaktır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Gérard Genette'nin (1982/1997) “ana-metinsellik” kavramı oluşturmaktadır. Bu kavram, Nutku'nun Brecht'e ait kuramsal ve kurgusal metinlerden yaptığı çevirileri, kendi eleştirel yorumlarıyla harmanlayarak oluşturduğu metin biçimlerini kavramsallaştırmada işlevsel bir zemin sunmaktadır. Araştırma, vaka analizi yöntemiyle, Türkiye'de Brecht'ten (1976) seçilen metinlerin metin analizine tabi tutulmasıyla yürütülmüştür. Bulgular, Nutku'nun çevirmen, yazar, akademisyen ve eğitimci kimliklerini bir arada kullanarak Bertolt Brecht'i ve epik tiyatroyu Türk okur ve izleyicisine özgün bir biçimde tanıttığını ve bu süreçte ana-metinlerin belirleyici bir işlev üstlendiğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Moralı, M. (2026). Çeviri ve Telif Arasında: Özdemir Nutku'nun Türkiye'de Brecht (1976) Eserinin Ana-Metinsel Bir Yaklaşım Üzerinden İncelemesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(2), 1242-1257. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1920479
Vancouver
Moralı M. Çeviri ve Telif Arasında: Özdemir Nutku'nun Türkiye'de Brecht (1976) Eserinin Ana-Metinsel Bir Yaklaşım Üzerinden İncelemesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(2):1242-1257. doi:10.29110/soylemdergi.1920479
BibTeX
@article{Moral2026,
author = {Moralı, Mert},
title = {Çeviri ve Telif Arasında: Özdemir Nutku'nun Türkiye'de Brecht (1976) Eserinin Ana-Metinsel Bir Yaklaşım Üzerinden İncelemesi},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {1242--1257},
doi = {10.29110/soylemdergi.1920479}
}
EUVIMED