Posthumanistyczne retoryki dezinformacji: więcej-niż-ludzkie działania perswazyjne w polskich narracjach medialnych o wojnie w Ukrainie
"Res Rhetorica" · 29.06.2026 · 13 (2) · 113-127
DOI: 10.29107/rr2026.2.5 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift "Res Rhetorica", online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Karolina Ferreira Fernandes und 1 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł podejmuje analizę dezinformacji dotyczącej wojny w Ukrainie w polskich narracjach medialnych z perspektywy posthumanistycznej teorii retoryki. Autorki wychodzą z założenia, że dezinformacja nie jest wyłącznie efektem intencjonalnych działań aktorów politycznych czy medialnych, lecz procesem emergentnym, wytwarzanym w relacyjnych układach ludzi, technologii, algorytmów, obrazów oraz afektów. W tekście zaproponowano odejście od antropocentrycznych modeli analizy dezinformacji na rzecz ujęcia więcej-niż-ludzkiego, uwzględniającego sprawczość nie-ludzkich aktorów komunikacyjnych. W części teoretycznej omówiono posthumanistyczne i nowomaterialistyczne koncepcje retoryki, w tym teorię aktora-sieci oraz reinterpretację kategorii rhetorica docens i rhetorica utens. Część analityczna ukazuje polski ekosystem medialny jako hybrydowy układ perswazyjny, w którym algorytmy platform cyfrowych, obrazy, wideo, deepfake’i, boty, interfejsy oraz kolektywy haktywistyczne współtworzą obieg i skuteczność narracji dezinformacyjnych. Szczególną uwagę poświęcono afektywnym wymiarom dezinformacji, analizując narracje antyuchodźcze oraz retorykę „zmęczenia Ukrainą” jako mechanizmy osłabiania empatii i solidarności społecznej. Artykuł wskazuje, że zrozumienie dezinformacji jako zjawiska więcej-niż-ludzkiego stanowi warunek konieczny dla projektowania skutecznych strategii ochrony sfery publicznej, demokracji i debaty medialnej.
Zitieren
APA
Fernandes, K. F., & Voytyuk, O. (2026). Posthumanistyczne retoryki dezinformacji: więcej-niż-ludzkie działania perswazyjne w polskich narracjach medialnych o wojnie w Ukrainie. "Res Rhetorica", 13(2), 113-127. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.5
Vancouver
Fernandes KF, Voytyuk O. Posthumanistyczne retoryki dezinformacji: więcej-niż-ludzkie działania perswazyjne w polskich narracjach medialnych o wojnie w Ukrainie. "Res Rhetorica". 2026;13(2):113-127. doi:10.29107/rr2026.2.5
BibTeX
@article{Fernandes2026,
author = {Fernandes, Karolina Ferreira and Voytyuk, Oksana},
title = {Posthumanistyczne retoryki dezinformacji: więcej-niż-ludzkie działania perswazyjne w polskich narracjach medialnych o wojnie w Ukrainie},
journal = {"Res Rhetorica"},
year = {2026},
volume = {13},
number = {2},
pages = {113--127},
doi = {10.29107/rr2026.2.5}
}
EUVIMED