EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

MÜEYYED-BİLLÂH YAHYÂ B. HAMZA’NIN KALP TASAVVURU

Mehmet Hanefi Sanır

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 28.04.2026 · (31) · 199-213

DOI: 10.29029/busbed.1816246 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 28.04.2026. Verfasst von Mehmet Hanefi Sanır. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, 14. yüzyıl Yemen tasavvuf geleneğinin önde gelen isimlerinden Müeyyed-Billâh Yahyâ b. Hamza’nın (ö. 749/1348) eserleri ışığında kalbin tasavvufî düşüncedeki merkezî rolünü ve manevî eğitimin temel unsurlarından biri olarak taşıdığı işlevi incelemektedir. Müeyyed-Billâh’a göre kalp, yalnızca biyolojik bir organ değil; insanın iç dünyasının aynası, ruhî derinliğin ve ilahî tecellilerin merkezidir. O, niyetin kaynağı, ihlâsın şekillendiği, marifetin kökleştiği ve nefsin arındırıldığı bir merkez olarak ibadetin özünü temsil eder. Bu nedenle kalpte meydana gelen bir bozulma, dışarıdan sahih görünen amelleri dahi manevî anlamdan yoksun bırakabilir. Zira amelin değeri, kalbin samimiyetine bağlıdır; samimiyetten yoksun ibadet ise yalnızca tekrara dönüşür.Müeyyed-Billâh’ın yaklaşımında kalp, şeytanın vesveselerine, nefsin tutkularına ve dünyanın aldatıcı arzularına en açık ve en kırılgan mekândır. Bu sebeple kalbin sürekli murâkabe, muhâsebe ve tezkiye ile korunması gerekir. Ona göre kalbi yozlaştıran üç temel hastalık riyâ, ucb ve kibirdir. Bu manevi afetler zamanla iç dünyayı kuşatarak ibadetlerin mahiyet ve huşusunu zayıflatır, ihlâsı ortadan kaldırır ve bireyi ruhsal bir çöküşe sürükler. Söz konusu bozulma sadece ferdî alanda kalmaz; toplumsal düzeyde de ahlâkî çözülmeye yol açar ve dinî duyguların çıkar amaçlı kullanılmasına zemin hazırlar.Bu tür yozlaşmalara karşı Müeyyed-Billâh, amellerin gizlilik içinde yapılmasını, insanların övgüsünden uzak durmayı ve her işte yalnızca Allah rızasının gözetilmesini öğütler. Onun kalp merkezli tasavvuf anlayışı, bireysel kemâli hedeflemenin yanı sıra toplumsal ıslahı da esas alan bütüncül bir manevî paradigma ortaya koyar. Dolayısıyla Müeyyed-Billâh’ın düşünceleri, klasik sûfî mirasın bir yansıması olmakla birlikte, modern dönemde yaşanan ruhsal krizleri anlamlandırmada da dikkate değer imkânlar sunmaktadır.

Zitieren

APA

Sanır, M. H. (2026). MÜEYYED-BİLLÂH YAHYÂ B. HAMZA’NIN KALP TASAVVURU. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 199-213. https://doi.org/10.29029/busbed.1816246

Vancouver

Sanır MH. MÜEYYED-BİLLÂH YAHYÂ B. HAMZA’NIN KALP TASAVVURU. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:199-213. doi:10.29029/busbed.1816246

BibTeX
@article{Sanr2026,
  author = {Sanır, Mehmet Hanefi},
  title = {MÜEYYED-BİLLÂH YAHYÂ B. HAMZA’NIN KALP TASAVVURU},
  journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  number = {31},
  pages = {199--213},
  doi = {10.29029/busbed.1816246}
}
Kostenlos starten →