HAÇLI SEFERLERİ SIRASINDA MÜSLÜMAN KADIN (1097-1250)
Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 28.04.2026 · (31) · 214-225
DOI: 10.29029/busbed.1815450 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 28.04.2026. Verfasst von Abdulkadir Turan. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Haçlı Seferleri Dönemi’nde (1097-1250) Müslüman kadınların toplumsal, ilmi ve siyasi konumlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Haçlı Seferleri tarih yazımında çoğunlukla askeri ve siyasi boyutlarıyla ele alınmış ancak farklı toplumsal kesimler üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, Müslümanların Haçlılara karşı organize ettikleri dönüşümde kadınların rolünü ortaya koyarak önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Araştırmada tarihsel analiz yöntemi kullanılmıştır. İbnü'l-Esîr, İbnü'l-Kalânisî, Ebû Şâme, Sıbt İbnü'l-Cevzî, İbn Vâsıl gibi dönemin temel kaynakları ve modern araştırmalar çapraz okuma tekniğiyle incelenmiştir. Tarihçilerin kadın biyografilerine yeterli ilgi göstermemesi temel metodolojik zorluk olarak belirlenmiş, bu sorunun aşılması için siyasi ve askeri konuları işleyen kaynakların satır araları, vefat kayıtları ve medreseler gibi kurumlarla ilgili eserler sistematik olarak taranmıştır. Farklı kaynaklardan elde edilen bulgular karşılaştırmalı tarih yöntemiyle değerlendirilmiş ve dönemde adı geçen kadınlarla ilgili dağınık veriler bir araya getirilerek analiz edilmiştir. Haçlı Seferlerinden önce Müslüman kadınlar siyasi evlilikler, çeyizler ve entrikalarla anılırken seferler sırasında hem savaşın mağduru olmuş hem de aktif roller üstlenmiştir. Zümrüd Hatun ve İsmetüddin Hatun gibi öncü kadınlar eğitim kurumları inşa etmiş, Sittü Şam ve Rabia Hatun kardeşler sosyal faaliyetlerde bulunmuştur. Siyasi alanda Dayfe Hatun "Halep Melikesi" ünvanlıyla devlet yönetmiş, Şecerüddür ise sultan olarak hutbede anılmıştır. En az on iki medresenin banisinin kadın olduğu tespit edilmiştir. Haçlılara karşı mücadele sürecinde Müslüman kadınlar düzenli bir yükseliş göstermiştir. Erkeklerin savaşta olduğu dönemde sosyal sahadaki boşluğu doldurmuş, eğitim kurumları kurarak geleceği etkilemiş ve siyasi alanda önderlik düzeyine ulaşmıştır. Bu yükseliş hanedan aileleri ile sınırlı kalmayıp genele yayılmıştır.
Zitieren
APA
Turan, A. (2026). HAÇLI SEFERLERİ SIRASINDA MÜSLÜMAN KADIN (1097-1250). Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 214-225. https://doi.org/10.29029/busbed.1815450
Vancouver
Turan A. HAÇLI SEFERLERİ SIRASINDA MÜSLÜMAN KADIN (1097-1250). Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:214-225. doi:10.29029/busbed.1815450
BibTeX
@article{Turan2026,
author = {Turan, Abdulkadir},
title = {HAÇLI SEFERLERİ SIRASINDA MÜSLÜMAN KADIN (1097-1250)},
journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {31},
pages = {214--225},
doi = {10.29029/busbed.1815450}
}
EUVIMED