ADLİ PSİKOLOJİDE ALDATMA DAVRANIŞI TESPİTİ: PSİKOFİZYOLOJİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Güvenlik Bilimleri Dergisi · 22.05.2026 · 15 (1) · 42-63
DOI: 10.28956/gbd.1625631 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Güvenlik Bilimleri Dergisi, online erschienen am 22.05.2026. Verfasst von İpek Ergönül. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Aldatma tespiti, hem yasal hem de toplumsal bağlamlarda dürüst olmayan davranışların doğru bir şekilde belirlenmesinin kritik öneme sahip olması nedeni ile psikoloji, kolluk kuvvetleri ve adli bilimler alanında uzun süredir ilgi odağı olmuştur. Davranışsal gözlem ve öz-bildirim gibi geleneksel yöntemlerin öznel yorumlara dayanması nedeni ile daha az güvenilir olmasına neden olmaktadır. Bu durum, aldatıcı davranışlarla ilişkili fizyolojik değişikliklerin objektif ve ölçülebilir göstergelerini sağlayan psikofizyolojik yöntemlere olan bağımlılığı artırmıştır. Poligraf testi, elektroensefalografi, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme, işlevsel yakın kızılaltı spektroskopi, kalp atım hızı, galvanik deri iletkenliği gibi psikofizyolojik teknikler, araştırmacıların ve uygulayıcıların aldatma sırasında ortaya çıkan bilişsel ve duygusal süreçlerin fizyolojik bağlantılarını incelemesine olanak tanır. Özellikle aldatma davranışı ile genellikle ilişkili olarak artan bilişsel yük ve duygusal stres, kalp atış hızında, deri iletkenliğinde ve beyin aktivitesinde değişiklikler olarak kendini gösterebilmektedir. Psikofizyolojik yöntemlerin aldatma tespitinde uygulanması, tutarlı ve nicel veriler sağlayabilme yetenekleri nedeni ile önemli bir potansiyele sahiptir. Ayrıca, aldatma daranışının temel mekanizmalarının daha iyi aydınlatılması ile birlikte daha güvenilir ve geçerli araçların geliştirilmesine katkıda bulunabilir. Bu bağlamda psikofizyoloji alanında yapılan çalışmalar sayesinde araştırmacılar ve uygulayıcılar, aldatma tespitinin doğruluğunu artırabilir, hataları azaltabilir ve yüksek riskli senaryolarda sonuçları iyileştirebilir. Bu derleme ile adli psikoloji alanında kullanılan psikofizyolojik yöntemler özetlenmiş olup alan çalışanlarına yol göstermesi hedeflenmiştir.
Zitieren
APA
Ergönül, İ. (2026). ADLİ PSİKOLOJİDE ALDATMA DAVRANIŞI TESPİTİ: PSİKOFİZYOLOJİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 15(1), 42-63. https://doi.org/10.28956/gbd.1625631
Vancouver
Ergönül İ. ADLİ PSİKOLOJİDE ALDATMA DAVRANIŞI TESPİTİ: PSİKOFİZYOLOJİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2026;15(1):42-63. doi:10.28956/gbd.1625631
BibTeX
@article{Ergnl2026,
author = {Ergönül, İpek},
title = {ADLİ PSİKOLOJİDE ALDATMA DAVRANIŞI TESPİTİ: PSİKOFİZYOLOJİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ},
journal = {Güvenlik Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {1},
pages = {42--63},
doi = {10.28956/gbd.1625631}
}
EUVIMED