Sıkışan kayada açılan Uluabat Tünelinde klasik ve tünel açma makinesiyle (TBM) yapılan kazıların karşılaştırılması
Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi · 13.07.2026 · 17
DOI: 10.28948/ngumuh.1923102 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, online erschienen am 13.07.2026. Verfasst von İbrahim Kuşku und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kazı yönteminin seçimi, tünel tasarımının ilk aşamalarındaki en önemli mühendislik kararlarından biridir. Klasik kazı yöntemi, değişken jeolojik koşullara kazı sırasında uyum sağlayabilmesiyle öne çıkarken, Tünel Açma Makineleri (TBM) uzun tünellerde yüksek ilerleme hızı ve maliyet avantajı sunmaktadır. Ancak, TBM’lerde meydana gelebilen kalkan sıkışması, önemli zaman ve maliyet kayıplarına neden olabilmektedir. Bu çalışma, sıkışan kaya koşullarında kazılan 4.5 m çapında ve toplam 11465 m uzunluğundaki Uluabat Tüneli’nde (Bursa) uygulanan klasik kazı yöntemi ile TBM performansını karşılaştırarak bu tür jeolojik ortamlarda en uygun kazı yöntemini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, tünel güzergâhındaki jeolojik birimlerin sıkışma potansiyeli ampirik ve yarı ampirik yaklaşımlarla değerlendirilmiş, elde edilen sonuçlar gerçek deformasyon kayıtlarıyla karşılaştırılmıştır. Ayrıca, her iki kazı yöntemi için ilerleme hızları, kalkan sıkışma olayları ve TBM arızaları değerlendirilmiştir. Klasik kazı yönteminde tek aynada ortalama 1 m/gün ilerleme hızı elde edilirken, TBM’de operasyonel zorluklara nedeniyle ortalama 7.83 m/gün ve en yüksek 26 m/gün ilerleme hızına ulaşılmıştır. Bulgular, uzun tünellerde TBM kullanımının önemli performans avantajları sağladığını, ancak ayrıntılı jeolojik ve jeoteknik araştırmaların yetersiz olduğu veya sıkışma potansiyelinin güvenilir biçimde belirlenemediği koşullarda klasik kazı yönteminin daha güvenli ve uyarlanabilir bir alternatif sunduğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
Kuşku, İ., Poşluk, E., & Dalğıç, S. (2026). Sıkışan kayada açılan Uluabat Tünelinde klasik ve tünel açma makinesiyle (TBM) yapılan kazıların karşılaştırılması. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1923102
Vancouver
Kuşku İ, Poşluk E, Dalğıç S. Sıkışan kayada açılan Uluabat Tünelinde klasik ve tünel açma makinesiyle (TBM) yapılan kazıların karşılaştırılması. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1923102
BibTeX
@article{Kuku2026,
author = {Kuşku, İbrahim and Poşluk, Evren and Dalğıç, Süleyman},
title = {Sıkışan kayada açılan Uluabat Tünelinde klasik ve tünel açma makinesiyle (TBM) yapılan kazıların karşılaştırılması},
journal = {Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {17},
doi = {10.28948/ngumuh.1923102}
}
EUVIMED