Sens etyczny teorii wiecznego powrotu w filozofii F. Nietzschego: esej niedokończony
Karto-Teka Gdańska · 30.12.2025 · (2(17)) · 65-84
DOI: 10.26881/kg.2025.2.05 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karto-Teka Gdańska, online erschienen am 30.12.2025. Verfasst von Hanna Lubowicz.
Abstract (Originalsprache)
Artykuł skupia się na mniej branych pod uwagę aspektach teorii Friedricha Nietzschego, do jakich należy wątek czasowy: czas naszej ludzkiej egzystencji. Stąd wyjściowe założenie: jeśli czas byłby nieskończony, czy byśmy poczynili te same wybory, których dokonaliśmy w przeszłości. Tutaj wszystko opiera się na czasie, który jest aksjomatem. Można to porównać do imperatywu kategorycznego Kanta, w formule prawa moralnego, który opiera się na czystym rozumie. Natomiast aby egzekwować Nietzscheański nakaz, nie wystarczy czysta racjonalność. Zgodnie z nim, trzeba czegoś więcej, nie znosić biernie to, co nieuchronne, ale chcieć powtarzać, pragnąć powtarzać i kochać to nieskończoną liczbę razy. Ideałem jest tu „miłość losu”. Tzw. Nietzscheański nihilizm nie jest nihilizmem sensu stricte. „Amor fati” zawiera silnie wolicjonalny i emocjonalny, niezwykle osobisty element, i wcale nie prowadzi do pogardy tym, co „niższe”, oczerniania słabości czy odrzucania jej, a raczej polega na akceptacji tego, co słabsze i próbie zmiany tego. „Nadczłowiek” to nie po prostu władca, to przede wszystkim mędrzec, który decyduje, co zmienić można, a czego nie, uczy przede wszystkim tego rozróżnienia. Tylko, de facto, jeśli weźmiemy pod uwagę ciężar, jaki owa „miłość losu” nakłada, jej naglący charakter, nie każdy może, a na pewno nie ma dość sił, by to uczynić. W związku z tym teoria przewartościowania wszystkich wartości na rzecz woli mocy rzuca dodatkowe światło na moralność. Mądrość Zaratustry polega na respektowaniu porządku rzeczy, wiecznego powrotu tego samego i deklaracji „Tak, tego właśnie chcę.”
Zitieren
APA
Lubowicz, H. (2025). Sens etyczny teorii wiecznego powrotu w filozofii F. Nietzschego: esej niedokończony. Karto-Teka Gdańska, 65-84. https://doi.org/10.26881/kg.2025.2.05
Vancouver
Lubowicz H. Sens etyczny teorii wiecznego powrotu w filozofii F. Nietzschego: esej niedokończony. Karto-Teka Gdańska. 2025:65-84. doi:10.26881/kg.2025.2.05
BibTeX
@article{Lubowicz2025,
author = {Lubowicz, Hanna},
title = {Sens etyczny teorii wiecznego powrotu w filozofii F. Nietzschego: esej niedokończony},
journal = {Karto-Teka Gdańska},
year = {2025},
number = {2(17)},
pages = {65--84},
doi = {10.26881/kg.2025.2.05}
}
EUVIMED