ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI
Şarkiyat · 04.07.2026 · 18 (1) · 261-283
DOI: 10.26791/sarkiat.1860736 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Şarkiyat, online erschienen am 04.07.2026. Verfasst von Orhan Ayaz und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kültür savaşları, her ne kadar 20. yüzyılın ikinci yarısında daha karmaşık hale gelse de en temelde geleneksel-dini değer ve düşünceler ile modern değer ve idealler arasında kansız bir mücadeleyi ifade etmektedir. Özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa’daki kültür savaşlarında modernite, bu mücadelede daha baskın ve kendini dayatan taraf olmuşsa da Amerika ve Batı dışı dünyanın denkleme girmesiyle kültür savaşlarının koşulları önemli ölçüde değişmiştir. İran’da 1979 Devrimi, Türkiye’de gittikçe güçlenen dini hareketler bu savaşta modern değer ve idealleri savunma konumuna getirmiştir. Geleneksel ve dini değerlerin kültür savaşında baskın hale geldiği yerlerden birisi de Esad sonrası Suriye’dir. 2024 yılında Esad’ın devrilmesiyle yeni yönetimin eğitim müfredatında planladığı değişiklikler, Suriye’nin önemli bir kültür savaşları arenasına dönüşeceğine dair güçlü işaretler barındırmaktadır. Bu çalışma tarihsel karşılaştırma ve belge analizi yöntemiyle yeni Suriye yönetiminin müfredatta değiştirmeyi planladığı içeriklere odaklanmıştır. Değişiklikler birçok konuyu içermekle birlikte bu çalışmada, müfredatta geniş yer kaplayan ve tartışmaların odağında olan evrim, mitoloji ve tarih temalarına odaklanmayı tercih ettik. Evrimsel temalar etrafındaki gerilim, ABD ve Türkiye’deki kültür savaşlarıyla paralellik gösterirken; tarihsel ve mitolojik temalar üzerinden yürütülen tartışmalar, İran İslam Devrimi sonrasındaki kültür savaşlarını çağrıştırmaktadır. Etnik, dini ve ideolojik açıdan geniş bir çeşitliliğe sahip olan Suriye, Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana belirli ölçülerde kutuplaşmış bir manzara sergilemekteydi. Mevcut iç savaş ise bu toplumsal farklılıkları, zamanla uzlaştırılması zor kültürel kamplaşmalara dönüştürerek derinleştirmiştir. Modern ve milliyetçi temalardan büyük oranda arındırılmış, İslamî ve geleneksel değerleri merkeze alan söz konusu müfredat değişiklikleri; ülkede uzun soluklu ve çetin bir kültür savaşının yaşanacağının habercisidir. Sonuç olarak Suriye'de yaşanan müfredat değişikliği çalışmaları basitçe eğitim ile ilgili bir mesele değil, aynı zamanda geleneksel-dini değerler ile modern-seküler değerler arasında yaşanan derin bir kültür savaşının yansıması olarak okunabilir.
Zitieren
APA
Ayaz, O., Çelik, E. M., & Çelik, A. N. (2026). ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat, 18(1), 261-283. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1860736
Vancouver
Ayaz O, Çelik EM, Çelik AN. ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat. 2026;18(1):261-283. doi:10.26791/sarkiat.1860736
BibTeX
@article{Ayaz2026,
author = {Ayaz, Orhan and Çelik, Elif Merve and Çelik, Ayşe Nur},
title = {ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI},
journal = {Şarkiyat},
year = {2026},
volume = {18},
number = {1},
pages = {261--283},
doi = {10.26791/sarkiat.1860736}
}
EUVIMED